Απλά μαθήματα ιστορίας απέναντι στους υμνητές της χούντας και το σύστημα που τους θρέφει

Κάθε επέτειος του εργατικού - λαϊκού ξεσηκωμού του Πολυτεχνείου αποτελεί για τον λαό μας στιγμή αγωνιστικής ανάτασης και αισιοδοξίας. Στιγμή σύνδεσης με το ιστορικό παρελθόν και άντλησης πολύτιμων διδαγμάτων για το σήμερα, έμπνευσης που πηγάζει από την δύναμη της εργατικής τάξης, του λαού και της νεολαίας να βάζουν την σφραγίδα τους στις εξελίξεις.

Αυτή τη δύναμη του λαού έδειξε η Διεθνής Μέρα Δράσης των λιμενεργατών σε 113 λιμάνια του κόσμου τον Οκτώβρη ενάντια στον ιμπεριαλιστικό πόλεμο, όπως και οι μαθητικές και φοιτητικές κινητοποιήσεις στη χώρα μας και σε όλη την Ευρώπη. Η πανεργατική απεργία στις 25 Νοεμβρίου μπορεί να στείλει μήνυμα κλιμάκωσης του αγώνα για τις σύγχρονες ανάγκες μας!

Άλλωστε, τα συνθήματα του Πολυτεχνείου “Ψωμί-Παιδεία-Ελευθερία”, “Έξω οι ΗΠΑ-έξω το ΝΑΤΟ” παραμένουν σήμερα πιο επίκαιρα και ζωντανά από ποτέ. Συνδέονται με τον αγώνα ενάντια στην εμπλοκή της χώρας μας στον ιμπεριαλιστικό πόλεμο, στο να μην δεχτεί ο λαός μας να πληρώσει τα “σπασμένα” της καπιταλιστικής εκμετάλλευσης που εντείνεται σε συνθήκες πολεμικής προετοιμασίας. Μας δείχνουν τον δρόμο για νέους εργατικούς - λαϊκούς ξεσηκωμούς, μέχρι την οριστική ανατροπή του σάπιου καπιταλιστικού συστήματος.

Παραχάραξη με το βλέμμα στο σήμερα

Αυτό είναι που ενοχλεί τους σύγχρονους υμνητές της στρατιωτικής δικτατορίας, διάφορες εθνικιστικές και φασιστικές δυνάμεις που επιχειρούν να ρίξουν το δηλητήριο τους στα μυαλά της νεολαίας με αφορμή και την συγκεκριμένη επέτειο. Δυνάμεις που έχουν τσακωθεί με την “ιστορική αλήθεια”, την “κόβουν και την ράβουν” στα μέτρα τους. Κάθε “ματιά” που ρίχνουν στο παρελθόν είναι ένα “κλείσιμο του ματιού” προς την αστική τάξη για το σήμερα, μια δήλωση στήριξης στο σύστημα που θέλει τη νεολαία υποταγμένη στους πολεμικούς σχεδιασμούς του. Γι’ αυτό, η προπαγάνδα τους είναι παρόμοια με αυτή που ακολουθούν επιτελεία της αστικής τάξης όπως συγκροτήματα του αστικού τύπου, ιδρύματα και φορείς που, δήθεν, καταγράφουν και μελετούν την “αντικειμενική ιστορία” κ.α.

Για παράδειγμα, η λογική που δουλεύουν με αφορμή την στρατιωτική δικτατορία ότι «όταν οι Έλληνες ενωθήκαμε υπό μια εθνική ηγεσία μεγαλουργήσαμε» είναι ό,τι πρέπει σήμερα προκειμένου να στηρίξουμε και να εμπιστευτούμε πιο ενεργά τις αστικές κυβερνήσεις που μας σέρνουν στον “χορό” του ιμπεριαλιστικού πολέμου, τους “εθνικούς στόχους” όπως βαφτίζουν τα κέρδη και τα συμφέροντα των εφοπλιστών, των βιομηχάνων, των μεγάλων ομίλων.

Αντίστοιχα, η προσπάθεια να παρουσιαστεί η στρατιωτική δικτατορία ως αντίπαλο δέος της αστικής δημοκρατίας είναι ιδιαίτερα χρήσιμη αφού κρύβει την δικτατορία του κεφαλαίου, την εξουσία της αστικής τάξης που διατηρείται με όλες τις μορφές της. Μάλιστα, ως άλλη όψη του ίδιου νομίσματος έχει την επιχείρηση να φανεί η αστική δημοκρατία ως η λύση απέναντι στην περιστολή του κοινοβουλίου, ενός νέου ενδεχόμενου δικτατορίας. Διαδικασία που προετοιμάζει σήμερα με “δημοκρατικό μανδύα” την ενεργητική αποδοχή του περιορισμού των όποιων δημοκρατικών δικαιωμάτων και ελευθεριών κατακτήθηκαν με σκληρούς αγώνες καθώς και την καταστολή του εργατικού-λαϊκού κινήματος.

Ακόμη και η διαστρέβλωση της ιστορικής αλήθειας στοχεύει στο παρόν και στο μέλλον. Γιατί μέσα από την ιστορική γνώση ο λαός μας μπορεί να διδαχθεί για τους σύγχρονους αγώνες, να αποκτήσει αφοβία απέναντι στους μηχανισμούς του αστικού κράτους, εμπιστοσύνη στην δύναμη οργάνωσης της εργατικής τάξης και των συμμάχων της που με την πάλη τους υπό την καθοδήγηση του ΚΚ μπορούν να ανατρέψουν ακόμη και τον πιο αρνητικό συσχετισμό δυνάμεων, να ανοίξουν τον δρόμο για την σοσιαλιστική επανάσταση.

Βέβαια, όσο και να προσπαθούν να κάνουν το μαύρο άσπρο, οι σάπιες ιδέες τους θα τρώνε πόρτα μέσα στα σχολεία και στις γειτονιές. Όπως συμβαίνει κι αυτές τις μέρες που τα μαθητικά συμβούλια, οι φοιτητικοί σύλλογοι, τα σωματεία ετοιμάζουν τον αγωνιστικό εορτασμό του Πολυτεχνείου. Κι επειδή το ψέμα και η απάτη των φασιστών πάει σύννεφο, κάθε νέος και νέα μπορεί να ψάξει και να μάθει την αλήθεια για να “ταπώνει” και να απομονώνει κάθε υμνητή της χούντας, αποδεικνύοντας τον βαθιά συστημικό τους ρόλο.

Το ψευτοδίλημμα ανάμεσα στη στρατιωτική δικτατορία και την αστική κοινοβουλευτική δημοκρατία

Αρχικά, διάφορα φασιστοειδή παπαγαλίζουν ότι «η δικτατορία μας έσωσε από μια άρρωστη  δημοκρατία και τον κομμουνιστικό κίνδυνο». Άποψη, βέβαια, που είναι η άλλη όψη και λειτουργεί ενισχυτικά σε όσους λένε σήμερα ότι η αστική δημοκρατία, των ΜΑΤ, της καταστολής και των παρακολουθήσεων είναι το αντίπαλό δέος του φασισμού. Βέβαια, οι φασιστικές δυνάμεις αφήνουν εκτός ορισμένα κρίσιμα σημεία.

Πρώτον, ότι οι ίδιοι αξιωματικοί που πρωτοστάτησαν στην στρατιωτική δικτατορία, οι λεγόμενοι συνταγματάρχες, κατείχαν σημαντικές θέσεις την προηγούμενη περίοδο, της αστικής δημοκρατίας.  Οι επικεφαλής του πραξικοπήματος  συνταγματάρχες Γ. Παπαδόπουλος, Στ. Παττακός και Ν. Μακαρέζος, τα προηγούμενα χρόνια δρούσαν σε οργανώσεις που διέθεταν την κάλυψη μερίδας του αστικού πολιτικού συστήματος και του Παλατιού ενώ είχαν διοριστεί σε θέσεις κλειδιά του στρατεύματος και συμμετείχαν στους σχεδιασμούς του βασιλιά Κωνσταντίνου για επιβολή πραξικοπήματος. Ενδεικτικό είναι ότι ο δικτάτορας Γ. Παπαδόπουλος υπήρξε ένα από τα μέλη του στρατοδικείου στην πρώτη δίκη του Νίκου Μπελογιάννη το 1951. Αντίστοιχα, τα στελέχη της “Εθνικής Ένωσης Νέων Αξιωματικών” (ΕΕΝΑ), που ιδρύθηκε το 1956 από τον τότε αντισυνταγματάρχη Δημήτριο Ιωαννίδη και σε αυτή εντάχθηκαν ο Νικόλαος Μακαρέζος και άλλοι αξιωματικοί που πρωταγωνίστησαν στο πραξικόπημα της 21^ης Απριλίου, ήταν ήδη τοποθετημένα σε νευραλγικές θέσεις του στρατεύματος και της Κρατικής Υπηρεσίας Πληροφοριών (ΚΥΠ).

Δεύτερον, ότι η στρατιωτική δικτατορία στηρίχθηκε στο συνταγματικό πλαίσιο, το ιδεολογικό οπλοστάσιο και τους μηχανισμούς καταστολής της αστικής δημοκρατίας που στόχευαν το εργατικό κίνημα και τους κομμουνιστές. Ο λεγόμενος “κομμουνιστικός κίνδυνος” υπήρξε βασικό δόγμα της αστικής τάξης, τόσο πριν το Β' Παγκόσμιο Πόλεμο όσο και μετά από αυτόν.  Γι’ αυτό και αποτέλεσε κοινό στοιχείο στον λόγο όλων των αστικών πολιτικών δυνάμεων. Ενδεικτικές είναι οι δηλώσεις αστών πολιτικών από διαφορετικούς πολιτικούς χώρους όπως ο Παναγιώτης Κανελλόπουλος ότι «Ο κομμουνισμός εποδοπάτησεν, μέχρι και το 1949, την ψυχήν και την γην της Ελλάδος» αλλά και του Γεώργιου Παπανδρέου ο οποίος απευθυνόμενος στον πρώτο έθεσε ότι «Δέχεσθε ότι ο κομμουνισμός αποτελεί κίνδυνον διά το έθνος; Υπήρξαμεν πάντοτε και είμεθα πάντοτε πρωταγωνισταί εναντίον του».

Τα χρόνια που προηγήθηκαν της στρατιωτικής δικτατορίας το ΚΚΕ βρισκόταν εκτός νόμου. Πολλοί άνθρωποι των γραμμάτων και των τεχνών βρίσκονταν σε φυλακές και εξορίες όπως ο Γιάννης Ρίτσος, ο Μίκης Θεοδωράκης, ο Μάνος Κατράκης και ο Τάσος Λειβαδίτης ενώ υπήρξαν δολοφονίες και εκτελέσεις κομμουνιστών και άλλων αγωνιστών όπως τα στελέχη του ΚΚΕ, Νίκος Μπελογιάννης και Νίκος Πλουμπίδης, ο βουλευτής της “Ενιαίας Δημοκρατικής Αριστεράς” (ΕΔΑ) Γρηγόρης Λαμπράκης καθώς και ο Σωτήρης Πέτρουλας, μέλος της Δημοκρατικής Νεολαίας Λαμπράκη (ΔΝΛ).

Τρίτον, ότι η στρατιωτική δικτατορία δεν προέκυψε στο “κενό” αλλά από την αδυναμία σταθεροποίησης της καπιταλιστικής εξουσίας και εγκλωβισμού της λαϊκής δυσαρέσκειας τις δεκαετίες '50 και '60, έπειτα από την ήττα του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας (ΔΣΕ).  Ήρθε ως αποτέλεσμα έντονων αντιθέσεων ανάμεσα στην αστική τάξη με επίκεντρο τον εκσυγχρονισμό του αστικού πολιτικού συστήματος και αποτέλεσε μια προσπάθεια δυναμικής επίλυσής τους.  Μάλιστα, το σενάριο αναστολής της λειτουργίας του αστικού κοινοβουλίου απασχολούσε έντονα στελέχη όλων των αστικών κομμάτων και τους διεθνείς συμμάχους της εγχώριας καπιταλιστικής εξουσίας τα χρόνια που προηγήθηκαν. Ενδεικτικά είναι τα λόγια του Κωνσταντίνου Καραμανλή, δυο φορές προέδρου και πρωθυπουργού της χώρας, ότι «θα πρέπει να αντιμετωπιστεί ίσως η λύση της εκτροπής (...) δεν είναι εύκολο, δεδομένου ότι θέλει δικαιολόγησιν, συγκεκριμένο και ρεαλιστικό πρόγραμμα και ανθρώπους ικανούς».

Τέταρτον, ότι σε επόμενη φάση υπό το βάρος των εξελίξεων (πχ καπιταλιστική οικονομική κρίση του 1973 κ.α.) και για την αντιμετώπιση του λαϊκού παράγοντα, οι ίδιοι οι δικτάτορες προχώρησαν την λεγόμενη “φιλελευθεροποίηση” κάνοντας δημοψήφισμα για την κατάργηση της βασιλείας, σχηματίζοντας κυβέρνηση, κατά βάση πολιτικών, με πρωθυπουργό τον Σ. Μαρκεζίνη και εξαγγέλλοντας την πραγματοποίηση εκλογών. Ενάντια στη “φιλελευθεροποίηση” της δικτατορίας τάχθηκε μόνο το ΚΚΕ που υποστήριξε την ανατροπή της χούντας μέσα από τη μαζική οργανωμένη δράση του εργατικού - λαϊκού κινήματος με όλα τα μέσα.

Ακόμα και μετά την αιματηρή καταστολή του φοιτητικού και εργατικού – λαϊκού κινήματος του Πολυτεχνείου, το χουντικό πραξικόπημα στην Κύπρο, την τουρκική εισβολή και Κατοχή, η μετάβαση στην αστική κοινοβουλευτική δημοκρατία το 1974 έγινε μέσα από διαβουλεύσεις παραγόντων της ίδιας της στρατιωτικής δικτατορίας με στελέχη του αστικού πολιτικού κόσμου και κάθισε τους δικτάτορες στα “μαλακά”, με τις ποινές κάποιων να είναι σύντομες ενώ άλλοι παρέμειναν κανονικά στους μηχανισμούς του αστικού κράτους. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ο χουντικός “Πρόεδρος της Δημοκρατίας” Φ. Γκιζίκης που δε διώχτηκε ποτέ.

Τα κοινά σημεία φανερώνουν το νήμα που συνδέει την αστική δημοκρατία με την αστική δικτατορία, το ότι αποτελούν διαφορετικές πολιτικές μορφές της δικτατορίας του κεφαλαίου, της εξουσίας των καπιταλιστών.

Ο μύθος της καπιταλιστικής ανάπτυξης για “όλους” τους Έλληνες

Μάλιστα, φασιστικές και εθνικιστικές δυνάμεις επιχειρούν να αποδώσουν στην δικτατορία φιλολαϊκό χαρακτήρα. Το αφήγημα είναι ότι «άνθισε η οικονομία με υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης», είχαμε «μια χώρα νοικοκυρεμένη με ευημερούντες πολίτες», «δόθηκαν παροχές στην Υγεία, την Παιδεία κ.α. σε όλους τους Έλληνες». Άραγε βγήκαν κερδισμένοι όλοι οι Έλληνες;

Την περίοδο 1967 - 1972 υπήρχαν πράγματι υψηλοί ρυθμοί καπιταλιστικής ανάπτυξης τους οποίους, βέβαια, διαδέχθηκε η εκδήλωση καπιταλιστικής οικονομικής κρίσης το 1973 στην ελληνική  οικονομία, διαταράσσοντας τις κοινωνικές συμμαχίες που είχε διαμορφώσει η δικτατορία με τμήματα της εργατικής τάξης και με μεσαία στρώματα στην πόλη και στο χωριό. Αυτή είναι, άλλωστε, η φυσιολογική λειτουργία της καπιταλιστικής οικονομίας, όπου ασχέτως μορφής πολιτικής διαχείρισης μετά την περίοδο “καλπασμού” και “ανόδου” ακολουθεί η περίοδος επιβράδυνσης και υποχώρησης.

Ωστόσο, το κύριο είναι ότι η καπιταλιστική ανάπτυξη δεν τους ωφελεί “όλους”, έχει κερδισμένους και χαμένους. Ενδεικτικά, την τετραετία 1967 - 1971 υπήρξε αύξηση των κερδών των επιχειρήσεων κατά 250% ενώ τα υποτιθέμενα “κέρδη” που μας λένε ότι είχαν οι εργαζόμενοι ήταν ελάχιστα μπροστά σε εκείνα των καπιταλιστών. Αντίστοιχα, προχώρησαν αντεργατικές διατάξεις όπως ο νόμος 99 του 1967 που επέτρεπε στους εργοδότες να υποχρεώνουν τους εργαζόμενους σε εκ περιτροπής εργασία, δηλαδή όποτε θέλουν αυτοί, μέχρι να εγκριθούν από το Υπουργείο Εργασίας οι ομαδικές απολύσεις των εργαζομένων τους. Ο λαός μάτωνε μέσα και από την φορολογία με χαρακτηριστικό παράδειγμα το έτος 1971 όπου οι φόροι στα λαϊκά στρώματα ανέρχονταν στο 91% του συνόλου των φορολογικών εσόδων. Οι δαπάνες για Υγεία, εκπαίδευση και κοινωνικές υπηρεσίες μειώθηκαν ενώ για την “εθνική άμυνα” και την “δημόσια ασφάλεια” σχεδόν διπλασιάστηκαν. Ακόμη και οι όποιες παραχωρήσεις προς τους εργαζόμενους και τον λαό αφορούσαν την προσπάθεια της αστικής τάξης να διαμορφώσει το απαραίτητο εργατικό δυναμικό για να αναπτυχθεί η καπιταλιστική οικονομία.

Απαραίτητο συμπλήρωμα στην καπιταλιστική εκμετάλλευση ήταν η καταστολή του εργατικού - λαϊκού κινήματος. Οι αγώνες της εργατικής τάξης και του λαού μπήκαν στο “γύψο” μέσα από άγρια καταστολή και τρομοκρατία, χιλιάδες κομμουνιστές και άλλοι αγωνιστές πέρασαν από φυλακές, εξορίες και βασανιστήρια.

Η εκτόξευση της κερδοφορίας των επιχειρηματικών ομίλων στηρίχθηκε από ένα σύνολο οικονομικών μέτρων υπέρ του κεφαλαίου που περιελάμβανε φοροελαφρύνσεις, προγράμματα χρηματοδότησης δημόσιων επενδύσεων και  προσέλκυσης ξένων επενδύσεων. Ιδιαίτερα αποκαλυπτικά για την στήριξη της δικτατορίας στα μονοπώλια είναι στοιχεία όπως ο εξαπλασιασμός της χρηματοδότησης των τραπεζών, η αύξηση κατά 62% τον πρώτο χρόνο στα δάνεια των κατασκευαστικών εταιρειών, η μείωση των φορολογικών εσόδων από τις ναυτιλιακές εταιρείες κατά 73% σε μια πενταετία κ.α.. Η “αγάπη” των εφοπλιστών δεν μπορούσε να κρυφτεί με δηλώσεις όπως του Στρατή Ανδρεάδη, τραπεζίτη και πρόεδρου της Ένωσης Ελλήνων Εφοπλιστών, ότι «Η ανάληψις των ευθυνών της διακυβερνήσεως της χώρας υφ' υμών και των άξιων συνεργατών σας ήρκεσε διά να επικρατήσει αληθής γαλήνη επί των απανταχού της οικουμένης πλεόντων ελληνόκτητων πλοίων. (...) Ήδη οι ναυτικοί μας, απερίσπαστοι από την διαβρωτικήν δράσιν των ερυθροκίνητων μισθοφόρων επιδίδονται ειρηνικώς εις τα επαγγελματικά των έργα, καρπούμενοι εν ψυχική ηρεμία το προϊόν των μόχθων των». Στην βάση της νόμιμης στήριξης της κερδοφορίας του κεφαλαίου άνθισαν και φαινόμενα διαφθοράς ανάμεσα στους δικτάτορες και “παράγοντες” του επιχειρηματικού κόσμου.

“Δείξε μου τους (διεθνείς) φίλους σου, να σου πω ποιος είσαι”

Τελευταίο στοιχείο του “αντισυστημισμού” των φασιστικών δυνάμεων αφορά τις σχέσεις της στρατιωτικής δικτατορίας με τις ΗΠΑ, το ΝΑΤΟ και την ΕΟΚ (πρόδρομο της ΕΕ). Βασικό επιχείρημα είναι ότι η στρατιωτική δικτατορία διαφοροποιήθηκε από το να είναι “βολικός σύμμαχος” και ακολούθησε “εθνική πολιτική” λέγοντας, μάλιστα, πως «δεν ήθελαν τους συνταγματάρχες οι Αμερικάνοι γιατί τους έβαζαν δύσκολα». Επιχείρημα που δεν είναι ιδιαίτερο αφού το αξιοποιούν σήμερα και άλλες αστικές δυνάμεις στην λογική των περισσότερων “ανταλλαγμάτων” για την αστική τάξη από την συμμετοχή στους πολεμικούς σχεδιασμούς των ΗΠΑ, του ΝΑΤΟ και της ΕΕ.

Η πραγματικότητα είναι ότι η στρατιωτική δικτατορία στηρίχθηκε από τις ΗΠΑ  και το ΝΑΤΟ, παρά την όποια αρχική αναμονή και τις όποιες προστριβές. Η στάση που κράτησε, άλλωστε, στις διεθνείς σχέσεις αποτελούσε κατά βάση συνέχεια της πολιτικής των μεταπολεμικών αστικών κυβερνήσεων. Οι συμμαχίες της αφορούσαν κυρίως όσους στήριξαν και στέριωσαν την εξουσία της αστικής τάξης τα προηγούμενα χρόνια όπως οι ΗΠΑ. Χαρακτηριστικές είναι οι δηλώσεις αξιωματούχων όπως του Φίλιπ Τάλμποτ, πρέσβη των ΗΠΑ, ότι είναι «νόμιμο το στρατιωτικό καθεστώς στην Ελλάδα», του Ρίτσαρντ Νίξον, προέδρου των ΗΠΑ (1969-1974), ότι «Βασιζόμενος στις πληροφορίες, τις οποίες έλαβα, υπήρχαν ισχυροί λόγοι για την ανάληψη δράσης (σ.σ της χούντας)» καθώς και του Μάικλ Στιούαρτ, Βρετανού πρέσβη, ότι «η παρούσα ελληνική κυβέρνηση πληρεί όλες τις προϋποθέσεις τις οποίες απαιτεί η κυβέρνηση μου προκειμένου να αναγνωρίσει ξένες κυβερνήσεις. Δηλαδή ασκεί αποτελεσματικό έλεγχο στην χώρα». Ο λόγος της στήριξης ήταν ότι η στρατιωτική δικτατορία είχε φιλοαμερικανικές και φιλονατοϊκές θέσεις που εξασφάλιζαν τη συνέχιση της λειτουργίας της Ελλάδας ως προκεχωρημένου φυλακίου εναντίον των χωρών του Συμφώνου της Βαρσοβίας και των αραβικών κρατών, γενικότερα ως παράγοντα διασφάλισης του ελέγχου της νοτιοανατολικής Μεσογείου. Μάλιστα, αυτή η δυνατότητα φάνηκε άμεσα όταν δέχτηκε να χρησιμοποιηθούν από τις ΗΠΑ βάσεις στην Ελλάδα κατά τον αραβοϊσραηλινό πόλεμο του 1967.

Από την άλλη η αρχική αμηχανία της ΕΟΚ απέναντι στην επιβολή της δικτατορίας δεν οφείλεται ούτε στον “αντισυστημισμό” των συνταγματαρχών ούτε από την άλλη στις “ευαισθησίες” της περί δημοκρατίας, όπως ακούμε από φιλελεύθερους και σοσιαλδημοκράτες. Η διακήρυξη “πίστης” στην αστική κοινοβουλευτική δημοκρατία διευκόλυνε την ΕΟΚ να οργανώνει καλύτερα την αντικομμουνιστική εκστρατεία και να θέτει εμπόδια στις σχέσεις με τα σοσιαλιστικά κράτη ενώ αρχικά θεώρησε ότι η επικράτηση της δικτατορίας θα έδινε προβάδισμα στα συμφέροντα των ΗΠΑ. Την λογική της αποτυπώνει ο Όσκαρ Σλίττερ, πρέσβης της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας, ο οποίος δήλωνε ότι «Αυτό που συνέβη την 21^η Απριλίου ήταν σίγουρα ένα πλήγμα στη νομιμότητα (...). Από την άλλη (σ.σ η δικτατορία) είναι επί της αρχής θετική για τη Συμμαχία (σ.σ του ΝΑΤΟ) και ειδικά για τα γερμανικά συμφέροντα.».  Γι’ αυτό παρά τις  “δημοκρατικές ανησυχίες” της η ΕΟΚ δεν διέκοψε τη διαδικασία της τελωνειακής σύνδεσης, παρά μόνο της πολιτικής ένταξης της Ελλάδας (αποχώρηση από το Συμβούλιο της Ευρώπης), ενώ διογκώθηκαν οι εμπορικές σχέσεις των κρατών - μελών της με την δικτατορία, ειδικότερα της Γερμανίας και της Γαλλίας.  Ανάμεσα στις εμπορικές σχέσεις συγκαταλέγονται και η παράδοση από την Γαλλία βαρέως οπλισμού στην Ελλάδα, η οποία δεν σταμάτησε σε καμία φάση.

Ακόμη και το έγκλημα της Κύπρου φέρει φαρδιά πλατιά την υπογραφή των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ, των σχεδιασμών της ελληνικής αστικής τάξης που εκφράζονταν μέσα από την στρατιωτική δικτατορία παρά επιμέρους διαφοροποιήσεις στο εσωτερικό της. Η δικτατορία υποστήριζε την ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα, σε μια περίοδο που η ελληνοκυπριακή αστική τάξη ήταν υπέρ της κρατικής ανεξαρτησίας του νησιού. Μάλιστα η δικτατορία, εκτιμούσε ότι η απομάκρυνση του τότε Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας, Μακάριου θα βελτίωνε το συσχετισμό υπέρ της ένωσης, με τη στήριξη των ΗΠΑ - ΝΑΤΟ. Το πραξικόπημα της δικτατορίας στην Κύπρο (15 Ιουλίου 1974), διήρκεσε 8 μέρες και έδωσε το έναυσμα για την εισβολή του τουρκικού στρατού στις 20 Ιουλίου 1974 (Αττίλας Ι). Τόσο η αμερικανική όσο και η βρετανική ηγεσία (η τελευταία διέθετε στρατιωτικές βάσεις στο νησί) δεν παρεμπόδισαν την τουρκική εισβολή και αναγνώρισαν ουσιαστικά το τετελεσμένο της κατοχής του 37% του εδάφους της Κύπρου.

Αποτελεί, λοιπόν, πρόκληση οι σημερινοί υμνητές της στρατιωτικής δικτατορίας να κόπτονται για την Κύπρο. Αυτό που έχει αποδειχθεί είναι σε τι επικίνδυνα μονοπάτια οδηγεί η προώθηση των συμφερόντων της αστικής τάξης με την σημαία του “εθνικού συμφέροντος”, οτι το κουβάρι των ανταγωνισμών και των αντιθέσεων ανάμεσα στους ιμπεριαλιστές το πληρώνουν στο τέλος οι λαοί, ακόμη και με απώλεια την κυριαρχικών δικαιωμάτων και της εδαφικής ακεραιότητας της χώρας τους.

Τσακίζουμε το φασισμό στον δρόμο της ανατροπής

Οι δυνάμεις του ΚΚΕ και της ΚΝΕ βγαίνουν μπροστά για το τσάκισμα των φασιστών, για να εμποδιστεί το δηλητήριο τους από το να διεισδύσει μέσα στην νεολαία. Πρωτοστατούν για την ενότητα της εργατικής τάξης κόντρα στα αφεντικά και τους “ανθρώπους” τους. Μπορούν να το κάνουν αποτελεσματικά γιατί γνωρίζουν, στοχεύουν και οργανώνουν την πάλη απέναντι στην ρίζα του φασισμού, το σύστημα της εκμετάλλευσης και των πολέμων, τον καπιταλισμό καθώς και το ποια κοινωνία θα του βάλει οριστικά τέλος, ο σοσιαλισμός-κομμουνισμός.

Η στήριξη και η αξιοποίηση της στρατιωτικής δικτατορίας ως θετικό πρότυπο από τις φασιστικές δυνάμεις δείχνει το κοινό νήμα που συνδέει την δικτατορία του κεφαλαίου σε όλες τις μορφές της. Ο αντικομμουνισμός, η καταστολή του εργατικού - λαϊκού κινήματος, η εθνικοφροσύνη κ.α., που συναντάμε στην στρατιωτική δικτατορία δεν είναι αποκλειστικά δικά της χαρακτηριστικά ενώ υπάρχουν ακόμα και σε συνθήκες αστικής δημοκρατίας. Βέβαια, το βασικό χαρακτηριστικό του φασισμού σε σχέση με τις υπόλοιπες μορφές είναι «η ενεργητική και μαζική στράτευση λαϊκών δυνάμεων πίσω από τα αντιδραστικά σχέδια της καπιταλιστικής εξουσίας.»¹. Γι’ αυτό όπου υπήρξαν φασιστικά καθεστώτα το βασικό που τα καθόριζε δεν ήταν απλά η καταστολή ή ο αντικομμουνισμός. Από την άλλη «Τα κοινά χαρακτηριστικά του φασισμού με τις άλλες πολιτικές μορφές καταδεικνύουν ότι η αντιφασιστική πάλη παραμένει λειψή, όταν δε στοχεύει στην πάλη για την ανατροπή της καπιταλιστικής εξουσίας.»².

Απάντηση στην άνοδο της επιρροής των φασιστικών και εθνικιστικών δυνάμεων μπορεί να δώσει μόνο ένα ισχυρό, ταξικά προσανατολισμένο εργατικό - λαϊκό κίνημα, που βάζει στο στόχαστρο τις αιτίες που την τροφοδοτούν. Η πάλη για την απομόνωση του φασισμού χρειάζεται να είναι άμεσα συνδεδεμένη με τη διαφώτιση για τον πραγματικό του χαρακτήρα, για να αφαιρεθεί το “αντισυστημικό” του προσωπείο, με την αποκάλυψη του ρόλου που έχουν αναλάβει εκ μέρους του συστήματος. Απάντηση μπορεί να δώσει μόνο ο οργανωμένος λαός που βαδίζει μαχητικά στον δρόμο της ανατροπής του συστήματος της καπιταλιστικής εκμετάλλευσης.

Παραπομπές:

1. “Διαχρονικές εμπειρίες και συμπεράσματα της πάλης του ΚΚΕ ενάντια στο φασισμό”, ΚΟΜΕΠ τ. 3/2024
2. ο.π.

Νίκος Καραγιάννης, μέλος του ΚΣ της ΚΝΕ και επικεφαλής της Ιδεολογικής Επιτροπής του ΚΣ