Eννιά Μάη 1945, ώρα 00.43. Σε ένα προάστιο του Βερολίνου, η χιτλερική Γερμανία υπέγραφε την άνευ όρων παράδοσή της στον Κόκκινο Στρατό. Είχε προηγηθεί η απελευθέρωση σειράς κρατών της ανατολικής Ευρώπης, η κατάληψη του Βερολίνου και η ανάρτηση της Κόκκινης Σημαίας στο Ράιχσταγκ (Γερμανική Βουλή) από τον Κόκκινο Στρατό την 1^η Μάη.

Η μέρα αυτή σηματοδοτούσε τη νίκη των λαών του κόσμου, με πρωτοπόρο το σοβιετικό λαό που σήκωσε το κυριότερο και μεγαλύτερο βάρος του Β’ Παγκοσμίου πολέμου, επί του φασιστικού-ναζιστικού τέρατος.

Στην προσπάθεια αυτή τα τελευταία χρόνια πρωτοστατούν ιμπεριαλιστικοί οργανισμοί όπως το Συμβούλιο της Ευρώπης (Αντικομμουνιστικό Μνημόνιο) και η ΕΕ (Η 9^η Μάη “Μέρα της Ευρώπης”, Ψηφίσματα ταύτισης κομμουνισμού-ναζισμού). Τελευταία αντικομμουνιστική ενέργεια της ΕΕ, είναι η σύσταση της λεγόμενης “Ομάδας Συμφιλίωσης των Ευρωπαϊκών Ιστοριών” από 13 ευρωβουλευτές με στόχο την «ανάπτυξη μιας κοινής αντίληψης των εγκλημάτων των ολοκληρωτικών καθεστώτων, συμπεριλαμβανομένου του κομμουνιστικού καθεστώτος στην ΕΣΣΔ».

Οι ενέργειες αυτές μαρτυρούν με τον πιο κατηγορηματικό τρόπο το φόβο των αστών μπροστά στην ανωτερότητα και την προοπτική του Σοσιαλισμού. Γι’ αυτό θέλουν με κάθε τρόπο να κρύψουν αυτή την προοπτική από τη νέα γενιά.

Ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος

γέννημα του καπιταλισμού

Ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος, όπως και ο Α’ αλλά και οι πρόσφατοι πόλεμοι (Γιουγκοσλαβία, Ιράκ, Αφγανιστάν κ.α.) έχουν κοινή μήτρα, το καπιταλιστικό σύστημα. Είναι γεννήματα της όξυνσης των ενδοϊμπεριαλιστικών αντιθέσεων και της πάλης των καπιταλιστών για το μοίρασμα και ξαναμοίρασμα του κόσμου.

Πριν το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, ο καπιταλιστικός ανταγωνισμός σε συνδυασμό με το νόμο της ανισόμετρης οικονομικής ανάπτυξης -άρα και της ανισόμετρης πολιτικής και στρατιωτικής δύναμης των καπιταλιστικών κρατών- που αναπόφευκτα γεννά και τον ανταγωνισμό για το μοίρασμα αγορών και σφαιρών επιρροής, οδήγησε στην εκ νέου αναβάθμιση κρατών στο ιμπεριαλιστικό σύστημα, κυρίως της Γερμανίας και της Ιαπωνίας. Η ισχυροποίησή τους έδινε τη δυνατότητα, μαζί με την Ιταλία, να επιδιώξουν και να επιτύχουν την ανατροπή των σε βάρος τους αποτελεσμάτων του Α’ Παγκόσμιου Πολέμου. Η ύπαρξη του πρώτου σοσιαλιστικού κράτους, της ΕΣΣΔ, καθώς και η μεγάλη οικονομική κρίση του 1929-1933, που υπονόμευσε τη σταθερότητα του καπιταλιστικού συστήματος, όξυναν ακόμη περισσότερο τις αντιθέσεις ανάμεσα στα ισχυρότερα καπιταλιστικά κράτη.¹ Η καπιταλιστική κρίση επιτάχυνε τις ανακατατάξεις στο συσχετισμό δυνάμεων και οδήγησε στην περαιτέρω στρατιωτικοποίηση της οικονομίας. Με βάση αυτά, ο Ι. Β. Στάλιν, ΓΓ του ΚΚ (Μπ.) της ΕΣΣΔ σημείωνε από το 1934, στο 17^ο Συνέδριο του Κόμματος πως «τα πράγματα τραβούν για νέο ιμπεριαλιστικό πόλεμο, σαν διέξοδο από τη σημερινή κατάσταση.»²

“Παιδί” του καπιταλισμού, ήταν και ο φασισμός-ναζισμός. Ο φασισμός, δεν είναι κάποιο διαφορετικού τύπου κοινωνικο-οικονομικό σύστημα, αλλά μια ακόμα μορφή της δικτατορίας της αστικής τάξης, «…πολιτική μορφή διαχείρισης του συστήματος, με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, όπως η αναστολή λειτουργίας αστικών θεσμών, η ανοιχτή οργάνωση βίας, η μαζική ενσωμάτωση λαϊκών στρωμάτων στους κατασταλτικούς μηχανισμούς του κράτους. Ο φασισμός είναι ιμπεριαλισμός.»³

Το ναζιστικό κόμμα του Χίτλερ, ήρθε στην εξουσία με την αμέριστη στήριξη των γερμανικών, των αγγλικών και των αμερικάνικων μονοπωλίων. Τα μονοπώλια στήριξαν και την οικονομική ανόρθωση της Γερμανίας.

Οικονομικοί γίγαντες των ΗΠΑ (“Στάνταρτ Οϊλ”, “Ντιπόν”, “Φορντ” κ.ά.) συντέλεσαν ουσιαστικά στην ταχύτατη οικονομική ανόρθωση και στην ενδυνάμωση της Γερμανίας: Πραγματοποίησαν τεράστιες επενδύσεις, χρηματοδότησαν αφειδώς το “εθνικοσοσιαλιστικό” κόμμα όπως έκαναν και τα γερμανικά μονοπώλια (“Κρουπ”, “Τίσεν”, “Φλικ”, κ.ά.).⁴ Χάρη στα δάνεια που πήρε η Γερμανία από ΗΠΑ και Αγγλία, κατά τη διάρκεια της προετοιμασίας της για τον πόλεμο αύξησε τη δύναμη του στρατού της κατά 35 φορές και τη βιομηχανική της παραγωγή κατά 22 φορές!

Οι επιδιώξεις

των ιμπεριαλιστικών δυνάμεων

Κοινός εχθρός, άλλωστε, των ιμπεριαλιστικών δυνάμεων ήταν η Σοβιετική Ένωση. Οι ενδοϊμπεριαλιστικές αντιθέσεις ήταν όμως σε τέτοιο βαθμό οξυμένες ώστε ο πόλεμος δεν διεξήχθη αμιγώς ανάμεσα στα δυο αντίθετα κοινωνικοοικονομικά συστήματα. Η κάθε ιμπεριαλιστική χώρα επιδίωκε και τον ταξικό αντίπαλο -την ΕΣΣΔ­- να καταστρέψει και ταυτόχρονα να αναβαθμίσει τη θέση της στο ιμπεριαλιστικό σύστημα.

Σε πρώτη φάση, οι ιμπεριαλιστικές δυνάμεις ανέχτηκαν τις κατακτήσεις σειράς χωρών από τη Γερμανία και την Ιταλία (Αυστρία, Αιθιοπία) ενώ παρέδωσαν στον Χίτλερ την Τσεχοσλοβακία με το Σύμφωνο του Μονάχου (1938), προσπαθώντας να στρέψουν τη Γερμανία ενάντια στη Σοβιετική Ένωση.

Στις επίμονες και συνεχείς προσπάθειες της ΕΣΣΔ να συνάψουν αντιφασιστική συμμαχία, οι ΗΠΑ-Βρετανία-Γαλλία κρατούσαν αρνητική στάση. Ταυτόχρονα, συνέχιζαν την πολιτική της υπονόμευσης και επίθεσης εναντίον της (οργανώνοντας π.χ. πολεμική επιχείρηση εναντίον της Σοβιετικής Ένωσης κατά τη σύγκρουσή της με τη Φινλανδία).

Αφού κάθε προσπάθεια για σύναψη συμφωνίας με ΗΠΑ-Αγγλία και Γαλλία, έπεσε στο κενό, η Σοβιετική Ένωση προχώρησε σε σύναψη συμφώνου μη επίθεσης με τη Γερμανία, το γνωστό ως “Σύμφωνο Μολότωφ-Ρίμπεντροπ”. Η συμφωνία, αυτή εξασφάλισε πολύτιμο χρόνο στη Σοβιετική Ένωση για να προετοιμάσει την άμυνά της. Το Σύμφωνο αυτό χρόνια βρίσκεται στο στόχαστρο της πολεμικής αστών και οπορτουνιστών. Όλοι αυτοί “ξεχνούν” πως την ίδια ώρα που η Αγγλία έκανε διαπραγματεύσεις με την ΕΣΣΔ έκανε ταυτόχρονα μυστικές διαπραγματεύσεις με τη χιτλερική Γερμανία για τη σύναψη συμφώνου μη επίθεσης και το μοίρασμα των σφαιρών επιρροής!⁵

Όταν η Γερμανία κατέλαβε τη Γαλλία και τις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες, και μετά την επίθεση στην Πολωνία, η Αγγλία άλλαξε τακτική και μπήκε στον πόλεμο, χωρίς όμως να τον διεξάγει! (“Παράξενος Πόλεμος”). Ακόμα και μετά τη δημιουργία του Αντιφασιστικού συμφώνου μεταξύ Αγγλίας και ΕΣΣΔ, οι Άγγλοι και οι Αμερικάνοι αρνούνταν να εκπληρώσουν τις υποχρεώσεις τους απέναντι στη Σοβιετική Ένωση, συνέχιζαν μέχρι τέλους τις διαπραγματεύσεις με τους Ναζί για χωριστή ειρήνη, καθυστερούσαν αδικαιολόγητα να ανοίξουν το Δεύτερο Μέτωπο στην Ευρώπη, το οποίο τελικά άνοιξαν μόνο μπροστά στο φόβο της απελευθέρωσης όλης της Ευρώπης από τον Κόκκινο Στρατό!

Η Σοβιετική Εποποιία

Στις 22 Ιούνη του 1941, η Γερμανία επιτέθηκε στη Σοβιετική Ένωση. Τότε ξεκίνησε για το εργατικό κράτος, ο πόλεμος που όχι τυχαία, ο λαός του ονόμασε “μεγάλο πατριωτικό πόλεμο”. Οι Σοβιετικοί εργάτες και εργάτριες, οι Κόκκινοι στρατιώτες πολέμησαν με τέτοιο σθένος και αυταπάρνηση επειδή υπεράσπιζαν τη δική τους πατρίδα και τη δική τους εξουσία, τις τεράστιες κατακτήσεις σε όλους τους τομείς της ζωής τους.

Η Σοβιετική Ένωση, με την καθοδήγηση του ΚΚ(μπολσεβίκοι), που είχε ΓΓ της ΚΕ τον Ι.Β. Στάλιν, σήκωσε το κύριο βάρος του αγώνα. Δεν είναι υπερβολή να πει κανείς πως ο Κόκκινος Στρατός και ο Σοβιετικός λαός είναι εκείνοι που κατατρόπωσαν τις χιτλερικές ορδές, που συνέτριψαν το φασισμό-ναζισμό και απελευθέρωσαν την Ευρώπη. Καθ’ όλη τη διάρκεια του πολέμου, η ναζιστική Γερμανία παρέταξε απέναντι στη Σοβιετική Ένωση το 60-75% των συνολικών της δυνάμεων ενώ στο Ανατολικό μέτωπο έχασε 10 εκατομμύρια στρατιώτες από τα 13 εκατομμύρια που είχε απώλειες συνολικά στον πόλεμο. Συνολικά στο Ανατολικό μέτωπο καταστράφηκαν ή αιχμαλωτίστηκαν 607 γερμανικές μεραρχίες, που σημαίνει ότι οι ναζί είχαν εκεί μέχρι και τετραπλάσιες απώλειες σε σύγκριση με όλα τα άλλα μέτωπα μαζί (Β. Αφρική, Δ. Ευρώπη, Ιταλία). Σε περισσότερα από 30 εκατομμύρια έφθασαν οι ανθρώπινες θυσίες της Σοβιετικής Ενωσης μαζί με τους ανάπηρους και τους τραυματισμένους. 20 εκατομμύρια ήταν οι νεκροί της, ανάμεσά τους χιλιάδες μέλη και στελέχη του Κομμουνιστικού Κόμματος.

Κορυφαία ήταν τα επιτεύγματα του Σοβιετικού λαού στο στρατιωτικό τομέα: στη μάχη της Μόσχας με την πρώτη ήττα της ως τότε “ανίκητης” Βερμάχτ, στο αδούλωτο Λένινγκραντ που ήταν σε πολιορκία 900 ημέρες, στο ηρωικό Σταλινγκραντ που με τη νίκη του Κόκκινου Στρατού σημειώθηκε η αποφασιστική καμπή στον πολέμο, σε δεκάδες άλλες μικρές και μεγάλες μάχες. Συγκλονιστικά ήταν τα επιτεύγματα και στον τομέα της παραγωγής με τη μεταφορά εκατοντάδων εργοστασίων πίσω από τα Ουράλια, το ανέβασμα της παραγωγής.

«Η γιγάντια συμβολή της Σοβιετικής Ένωσης στη νίκη κατά της Γερμανίας και των συμμάχων της επιτεύχθηκε χάρη: Στο ρόλο της εργατικής σοβιετικής εξουσίας στη δημιουργία και στην οργάνωση της αμυντικής θωράκισης της Σοβιετικής Ένωσης. Στα πλεονεκτήματα που προσφέρει η κοινωνικοποίηση των μέσων παραγωγής και ο κεντρικός σχεδιασμός της οικονομίας. Στον πρωταγωνιστικό ρόλο των λαϊκών μαζών, με ηγέτιδα δύναμη την εργατική τάξη. Στο ρόλο του Κομμουνιστικού Κόμματος ως επαναστατικής εργατικής πρωτοπορίας. Αν η Σοβιετική Ενωση δεν είχε διανύσει πριν από τον πόλεμο, στη διάρκειά του και σε ελάχιστο χρόνο μια τεράστια απόσταση στο δρόμο της συνειδητά σχεδιασμένης κοινωνικοοικονομικής και πολιτιστικής ανάπτυξης, της σοσιαλιστικής οικοδόμησης, θα ήταν αδύνατη η σωτηρία της. Στη μάχη του Στάλινγκραντ, που αποτέλεσε τη ριζική στροφή προς τη νίκη, νικητής ήταν ο σοσιαλισμός και όχι η παγωνιά του ρωσικού χειμώνα, όπως προβάλλεται σκόπιμα από διάφορες πλευρές.»⁶

Πλάι στον Κόκκινο Στρατό, ηρωική ήταν η δράση των απελευθερωτικών κινημάτων, που καθήλωσαν 100άδες μεραρχίες του “Αξονα”, προξένησαν σημαντικές καταστροφές στα στρατεύματα κατοχής. Βασική δύναμη του τιτάνιου αυτού αγώνα, ψυχή και καθοδηγητής ήταν τα Κομμουνιστικά Κόμματα.

Συμπεράσματα και διδάγματα

Η γνώση της ιστορίας είναι πηγή πολιτικής αφύπνισης και άντλησης διδαγμάτων για το σήμερα, γι’ αυτό και η ιστορική αλήθεια βρίσκεται στο στόχαστρο της αστικής τάξης. Από την ιστορία του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, μπορούμε να αντλήσουμε μια σειρά συμπεράσματα και διδάγματα.

Η ευρεία λαϊκή βάση που απέχτησαν τα φασιστικά και ναζιστικά κόμματα, επιβεβαίωσε πως «οι αντικειμενικές συνθήκες, η οικονομική και η γενικότερη κρίση, δεν οδηγούν από μόνες τους σε πολιτικές εξελίξεις υπέρ του λαού. Αντίθετα, μπορούν να οδηγήσουν και σε μεγαλύτερη στρέβλωση των συνειδήσεων και στην εμφάνιση αντιδραστικών μαζικών κινημάτων.»⁷

Δεν αρκούν δηλαδή οι αντικειμενικές συνθήκες της οικονομικής κρίσης, για να οδηγηθούν σε ριζοσπαστικοποίηση οι εργατικές-λαϊκές δυνάμεις, εάν δεν έχουν μπει τα φύτρα της επαναστατικής πολιτικής συνειδητοποίησης τους.⁸

Ένα δεύτερο συμπέρασμα, είναι ότι ο διεθνής ιμπεριαλισμός, κάθε καπιταλιστική χώρα, είναι σταθερά προσηλωμένη ενάντια στο ταξικό αντίπαλό, ενάντια στο εργατικό λαϊκό κίνημα. Οι ιμπεριαλιστές αξιοποιούν ελιγμούς για να ενσωματώσουν τις λαϊκές αντιδράσεις, να αποπροσανατολίσουν το λαϊκό κίνημα. Αυτούς τους ελιγμούς πρέπει να τους παίρνει υπόψη το κομμουνιστικό κίνημα.⁹

Η εξέλιξη της αντιφασιστικής πάλης, επιβεβαίωσε πως η εργατική τάξη είναι η μόνη κοινωνική δύναμη που μπορεί να ηγηθεί και πολιτικά στον αγώνα για την απελευθέρωσή της και να εκφράσει τα δικαιώματα όλων των καταπιεζόμενων κοινωνικών δυνάμεων. Το Κομμουνιστικό Κόμμα, ως πρωτοπορία της εργατικής τάξης, οφείλει με την αυτοτελή του δράση να διασφαλίζει πολιτική συμμαχιών που δεν υποθηκεύουν τα μακροπρόθεσμα συμφέροντά της. Ωστόσο, «στην καπιταλιστική Δύση τα KK δε διαμόρφωσαν στρατηγική μετατροπής του ιμπεριαλιστικού πολέμου ή του απελευθερωτικού αγώνα σε πάλη για την κατάκτηση της εξουσίας. H στρατηγική του κομμουνιστικού κινήματος δεν αξιοποίησε το γεγονός ότι η αντίθεση κεφαλαίου-εργασίας περιεχόταν στον αντιφασιστικό-απελευθερωτικό χαρακτήρα του ένοπλου αγώνα για μια σειρά χώρες, ώστε να θέσει στην ημερήσια διάταξη το πρόβλημα της εξουσίας, αφού ο σοσιαλισμός και η κομμουνιστική προοπτική αποτελούν τη μόνη εναλλακτική λύση στην καπιταλιστική βαρβαρότητα.»¹⁰

Τέλος, η Αντιφασιστική Νίκη επιβεβαίωσε με τον πιο λαμπρό τρόπο, την ανωτερότητα του σοσιαλισμού–κομμουνισμού, τις ανεξάντλητες δυνάμεις του λαού όταν υπερασπίζεται και οικοδομεί τη δική του εξουσία. Την ίδια στιγμή, ανέδειξε ξανά την εγκληματική φύση του καπιταλισμού, με μια σειρά εγκλήματα που διέπραξε τόσο η φασιστική εκδοχή του (στρατόπεδα συγκέντρωσης κτλ.) όσο και η “δημοκρατική”, που διέπραξε το μεγαλύτερο έγκλημα στην ιστορία της ανθρωπότητας: το βομβαρδισμό της Χιροσίμα και του Ναγκασάκι με ατομικές βόμβες χωρίς να το επιβάλλει καμιά πολεμική ανάγκη.

Μελετάμε την ιστορία και αξιοποιούμε τα διδάγματά της, στη σημερινή πάλη. Μελετάμε το παρελθόν, για να χτίσουμε καλύτερα το μέλλον. Γνωρίζουμε και υπερασπιζόμαστε την ιστορία του εργατικού-λαϊκού, του κομμουνιστικού κινήματος προκειμένου να γινόμαστε σοφότεροι και πιο ικανοί στην πάλη για την κοινωνική απελευθέρωση της εργατικής τάξης, για τον σοσιαλισμό-κομμουνισμό.¹¹

1. Βλ. ΚΕ του ΚΚΕ, Θέσεις Για τα 60 χρόνια από την Αντιφασιστική Νίκη των λαών, 2005

2. Ι. Β. Στάλιν, Για τη δράση της ΚΕ του ΚΚ (Μπ) της ΕΣΣΔ» στο Συλλογικό, 60 Χρόνια από τη μεγάληΑντιφασιστική Νίκη των λαών, Σύγχρονη Εποχή, 2005, σ.123

3. Μάκης Μαϊλης, Προβληματισμοί και ορισμένα συμπεράσματα από τον Β’ ΠαγκόσμιοΠόλεμο στο Ο. π. , σ. 86

10. Απόφαση 18^ου Συνέδριο του ΚΚΕ, Εκτιμήσεις και συμπεράσματα από τη σοσιαλιστική οικοδόμηση στον 20ό αιώνα με επίκεντρο την ΕΣΣΔ, 2008

“Εξήντα χρόνια από τη μεγάλη Αντιφασιστική Νίκη των Λαών.

Η έκδοση αυτή περιλαμβάνει την απόφαση της Κεντρικής Επιτροπής του ΚΚΕ για τα Εξήντα χρόνια από την Αντιφασιστική Νίκη των Λαών (εγκρίθηκε στις 19 Απρίλη 2005), τα υλικά της εκδήλωσης που διοργάνωσε η ΚΕ του ΚΚΕ στις 13 Μάη 2005 με αφορμή την επέτειο για τα εξήντα χρόνια από την Αντιφασιστική Νίκη, καθώς και ομιλίες, άρθρα, αλλά και ντοκουμέντα της Κομμουνιστικής Διεθνούς.

Θανάσης Παπαρήγας

“Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος. Σκέψεις για ορισμένες πλευρές του”

Βιβλίο πλούσιο σε στοιχεία που αναδεικνύουν τις αιτίες του Β’ Παγκόσμιου Πολέμου, εξαιρετικά αποκαλυπτικό και χρήσιμο εργαλείο για τη σωστή διερεύνησή του. Δείχνει πως δύο ήταν οι κύριες ομάδες αντιθέσεων που κίνησαν αυτόν τον πόλεμο, η μία ομάδα οι ενδοϊμπεριαλιστικές αντιθέσεις και η άλλη η κοινή αντίθεση όλων αυτών ενάντια στην ΕΣΣΔ. Μέσα στο βιβλίο και στις παραπομπές, ό,τι αναφέρεται τεκμηριώνεται με επιχειρήματα και γραπτά των ίδιων των καπιταλιστικών δυνάμεων και των εκπροσώπων τους.

Ξεχωριστή θέση, στην καλλιτεχνική δημιουργία επικών διαστάσεων που ενέπνευσε ο Μεγάλος Πατριωτικός Πόλεμος και η Μεγάλη Αντιφασιστική Νίκη των Λαών, έχουν τα θρυλικά τραγούδια του Κόκκινου Στρατού. Ανάμεσά τους τα “Ιερός πόλεμος”, “Κόκκινος Στρατός”, “Εμπρός σύντροφοι”, “Τσαπάγιεφ”, “Πένθιμο Εμβατήριο”, “Καλίνκα”, “Κατιούσα” κ.ά. Τα τραγούδια ερμηνεύονται από το θρυλικό Συγκρότημα του Κόκκινου Στρατού, το “Τάγμα που τραγουδάει”, όπως ονομαζόταν χαρακτηριστικά. Το σχήμα που εκτός από μεγάλες εμφανίσεις σε καιρό ειρήνης μέσα και έξω από τη Σοβιετική Ένωση, βρέθηκε πολλές φορές κυριολεκτικά πολεμώντας και τραγουδώντας στην πρώτη γραμμή.

Ο δίσκος “Τα τραγούδια του Κόκκινου Στρατού”, διατίθεται στο βιβλιοπωλείο της Σύγχρονης Εποχής.

Επίσης, στο βιβλιοπωλείο της Σύγχρονης Εποχής, θα βρείτε και τους δίσκους “60 χρόνια Αντιφασιστικής Νίκης” και “Αντιστασιακά Τραγούδια των Λαών της Ευρώπης”, που περιέχουν μερικά από τα πιο γνωστά αντιστασιακά, αντάρτικα, παρτιζάνικα, επαναστατικά τραγούδια που τραγουδιόντουσαν στη Βαλκανική και την υπόλοιπη Ευρώπη κατά τη διάρκεια του πολέμου.

Στη χώρα μας, με την τεράστια προσφορά στο αντιστασιακό κίνημα, το φαινόμενο των αντάρτικων τραγουδιών πήρε γιγάντιες διαστάσεις. Λόγω έλλειψης χώρου, θα αναφερθούμε σε τρεις από τους σημαντικότερους δίσκους: Eίναι τα “Αντάρτικα” του Θ. Μικρούτσικου, με τις Μαρία Δημητριάδη και Αφροδίτη Μάνου (Lyra, 1981), ο δίσκος του Μ. Θεοδωράκη και του Α. Ξένου με τον Πέτρο Πανδή “Αντάρτικα – ChantsdePartisansGrecques” (1972), και ο δίσκος “Αντάρτικα 1941 – 1944” (Legend 2008).

Αφιέρωμα στη Μεγάλη Αντιφασιστική Νίκη των Λαών, 6 – 12 Μάη

Κινηματογράφος “Ίλιον” (Τροίας 34 και Πατησίων).

Το φεστιβάλ περιλαμβάνει δεκάδες σοβιετικές κινηματογραφικές δημιουργίες κάθε είδους (ταινίες, ντοκιμαντέρ, animation κ.ά) που αναφέρονται στην εποποιία του Μεγάλου Πατριωτικού Πολέμου και στην Αντιφασιστική Νίκη.