Με τον Αλεξάντερ Μπάτοφ, γραμματέα της Επαναστατικής Κομμουνιστικής Ένωσης Νεολαίας Ρωσίας (μπολσεβίκοι) και Β’ Γραμματέα της ΚΕ του ΚΕΚΡ είχε την ευκαιρία να συνομιλήσει ο “Οδηγητής”. Συζητήσαμε για τη σημερινή πραγματικότητα στη Ρωσία, για τη θέση της στο διεθνές ιμπεριαλιστικό σύστημα, για τον αντικομμουνισμό στις πρώην σοσιαλιστικές χώρες καθώς και για τα διδάγματα από τη σοσιαλιστική οικοδόμηση στην ΕΣΣΔ.

“Οδηγητής”: Δύο δεκαετίες μετά την ανατροπή του σοσιαλισμού στη Σοβιετική Ένωση ποια είναι η κατάσταση που αντιμετωπίζουν η εργατική τάξη και η νεολαία στη Ρωσία;

Αλεξάντερ Μπάτοφ: Ουσιαστικά δεν υπάρχει σύγκριση. Οι αλλαγές στην καθημερινή ζωή του λαού είναι ραγδαίες.  Άνθρωποι πεθαίνουν από τη φτώχεια, το σύστημα υγείας έχει διαλυθεί, εργατική εστία δεν υπάρχει. Ειδικά στις απομακρυσμένες από τη Μόσχα περιοχές υπάρχουν ελλείψεις σε βασικά πράγματα. Πχ στις περιοχές της Κεντρικής Ασίας οι κάτοικοι επιβιώνουν επειδή έχουν το προσωπικό τους νοικοκυριό, που συνήθως είναι ένα πολύ μικρό χωράφι. Δεν έχουν τη δυνατότητα να αγοράσουν τίποτα.

Για τους μεγαλύτερους ανθρώπους που έζησαν στο σοσιαλισμό οι καταστάσεις είναι πρωτόγνωρες. Για παράδειγμα στη Σοβιετική Ένωση ένα νέο ζευγάρι όταν παντρευόταν έπαιρνε δωρεάν σπίτι από το κράτος. Σε ορισμένες περιπτώσεις αυτή η διαδικασία μπορούσε να καθυστερήσει για ένα ορισμένο διάστημα κατά το οποίο το ζευγάρι έμενε δωρεάν σε εστία όμως τελικά θα έπαιρνε ένα αξιοπρεπές σπίτι δωρεάν. Σήμερα στη Μόσχα το 1 τ.μ. κατοικίας κοστίζει περίπου 1.000 ευρώ, ποσό εξωφρενικό για έναν εργαζόμενο, ακόμη και στη Μόσχα που οι μισθοί είναι μεγαλύτεροι από το μέσο όρο στη Ρωσία.

Ωστόσο είναι έντονη η προσπάθεια που κάνει το σύστημα να πείσει ιδιαίτερα τη νεολαία που είτε έζησε λίγο την ΕΣΣΔ είτε γεννήθηκε μετά τις ανατροπές, ότι σήμερα είναι καλύτερα τα πράγματα. Καθ’ όλη την τελευταία 20ετία εξελίσσεται μια αντικομμουνιστική εκστρατεία η οποία βεβαίως τα πρώτα χρόνια επί Γέλτσιν ήταν ωμή και βλακώδης και ο κόσμος την αγνοούσε. Τα τελευταία όμως χρόνια σ’ αυτήν την εκστρατεία έχει μπει ο κινηματογράφος και η τηλεόραση που με ντοκιμαντέρ διαστρεβλώνουν την αλήθεια για το σοσιαλισμό. Σε πολλές περιπτώσεις τον παρουσιάζουν ως κάτι που υπήρξε μόνο τα τελευταία του χρόνια προσπαθώντας να δημιουργήσουν λανθασμένες εντυπώσεις στον κόσμο.

“Ο”: Ποιά ακριβώς είναι σήμερα η θέση της Ρωσίας στο ιμπεριαλιστικό σύστημα; Τι ρόλο παίζει η αστική τάξη της χώρας σε διεθνές επίπεδο;

Α.Μ.: Η Ρωσία ως ιμπεριαλιστική δύναμη συμπεριφέρεται αναλόγως στις χώρες “δορυφόρους” της. Προσπαθεί να επιβληθεί στις πρώην σοσιαλιστικές χώρες κυρίως οικονομικά, εκμεταλλευόμενη βιομηχανικές μονάδες και ελέγχοντας το εμπόριο. Την ίδια στιγμή διατηρεί σχέσεις με το αμερικανικό και το ευρωπαϊκό κεφάλαιο εξάγοντας πρώτες ύλες και παραχωρώντας σημαντικό μέρος του φυσικού πλούτου της χώρας.

Αυτήν την περίοδο γίνεται κουβέντα στη Ρωσία απ’ όλες τις πολιτικές δυνάμεις σχετικά με τη θέση της χώρας στο παγκόσμιο σύστημα. Υπάρχουν κόμματα τα οποία στηρίζουν το ντόπιο κεφάλαιο και θεωρούν ότι θα υπάρξει καλυτέρευση της ζωής του λαού μέσω της αναβάθμισης της θέσης της ρωσικής αστικής τάξης σε διεθνές επίπεδο. Υπάρχουν και κάποιες τροτσκιστικές οργανώσεις οι οποίες δεν αντιτίθενται καθόλου με τους ξένους ιμπεριαλιστές και τα συμφέροντα που αυτοί έχουν στη Ρωσία, ενώ σε πολλές περιπτώσεις τους υπερασπίζονται όταν συγκρούονται με τους ντόπιους καπιταλιστές. Εμείς λέμε ξεκάθαρα ότι αυτές οι θεωρίες καλλιεργούν αυταπάτες στο λαό. Πρέπει να εξασφαλίσουμε ταξική ενότητα των εργατών που θα στρέφει την πάλη της ενάντια και στους Ρώσους και στους ξένους καπιταλιστές. 

“Ο”: Στις 22 Απρίλη συμπληρώθηκαν 140 χρόνια από τη γέννηση του Λένιν. Το ΚΕΚΡ πώς κρίνει τη συμβολή των μπολσεβίκων στην επανάσταση και τι διδάγματα αντλεί για την πάλη στο σήμερα;

Α.Μ.: Το τελευταίο διάστημα γίνονται συζητήσεις για την επανάσταση, για την οικοδόμηση του σοσιαλισμού, για τον Λένιν κλπ. Ο λαός μας αναγνωρίζει τη μεγαλειώδη προσφορά του Λένιν και των μπολσεβίκων. Ωστόσο υπάρχει και μια υποτίμηση του έργου του Λένιν από μερικές δυνάμεις που υποτίθεται ότι τον υπερασπίζονται και δηλώνουν συνεχιστές του. Όλοι αυτοί ελάχιστα μελετούν, εμβαθύνουν και εφαρμόζουν στην πράξη τη θεωρία και την πρακτική του λενινισμού όπως η θεωρία για το κόμμα νέου τύπου, οι αναλύσεις για τον ιμπεριαλισμό καθώς και για τη θέση της Ρωσίας. Γι’ αυτό εμείς θεωρούμε ότι ο καλύτερος εορτασμός των γενεθλίων του Λένιν δεν είναι οι δεξιώσεις που προετοιμάζονται, αλλά η μελέτη της μαρξιστικής-λενινιστικής ιδεολογίας και η εφαρμογή της στην πράξη.

“Ο”: Σήμερα στην πρώην ΕΣΣΔ αλλά και σε άλλες χώρες (και στην Ελλάδα) γίνεται λόγος για την περίοδο οικοδόμησης του σοσιαλισμού κατά την οποία γενικός γραμματέας του ΚΚΣΕ ήταν ο Ι. Στάλιν. Ποια είναι η άποψη του ΚΕΚΡ για τη συγκεκριμένη περίοδο;

Α.Μ.: Η θέση μας είναι ότι ο Στάλιν ήταν μαθητής και συνεχιστής του έργου του Λένιν και σε πολύ δύσκολες συνθήκες κατάφερε να κάνει πράξη αυτό που είχε δηλώσει το 1936 ότι «η γενιά μας θα είναι αυτή που χτίσει το σοσιαλισμό». Η λασπολογία στο όνομα του Στάλιν έχει σκοπιμότητες και είναι εύκολο να γίνεται. Εμείς θεωρούμε ότι παρόλα τα λάθη που έγιναν και τις παραβλέψεις εξαιτίας και των αντικειμενικών συνθηκών την περίοδο που ήταν στην ηγεσία, πρέπει να υπερασπιζόμαστε αυτήν την περίοδο και να την κρατάμε ως κληρονομιά.

Η συμβολή του Ιωσήφ Στάλιν στην αντιφασιστική νίκη και στην οικοδόμηση του σοσιαλισμού είναι καθοριστική ωστόσο πρέπει να συγκρατήσουμε ένα ακόμη στοιχείο: Τόσο με τον Λένιν όσο και με τον Στάλιν ο σοβιετικός λαός ένιωθε ότι ήταν μια οικογένεια, ότι στο Κρεμλίνο η κυβέρνηση ήταν από το λαό και εργαζόταν για το συμφέρον του. Γι’ αυτό και η εργατική τάξη της Ρωσίας είχε τεράστιες κατακτήσεις και έδινε όλες τις δυνάμεις της για την οικοδόμηση και την υπεράσπιση του σοσιαλισμού.

Πρόσφατα έγινε ψηφοφορία σε μεγάλο τηλεοπτικό κανάλι για τον πιο δημοφιλή Ρώσο. Στην ψηφοφορία προπορευόταν ο Στάλιν για ένα μεγάλο διάστημα και γι’ αυτό από την πλευρά τους οι αστοί προσπάθησαν να ρίξουν λάσπη ώστε να αλλάξει το αποτέλεσμα. Επίσης μεγάλη κουβέντα γίνεται στα ΜΜΕ για το αν πρέπει ή όχι να κρεμούν στους δρόμους πορτραίτα του Στάλιν, όπου και γι’ αυτό το ζήτημα ακούγονται πάρα πολλά ψέματα και ιστορικές ανακρίβειες.

“Ο”: Τι άποψη έχετε για τις αποφάσεις του 18^ου Συνεδρίου του ΚΚΕ για το σοσιαλισμό;

Α.Μ.: Η δουλιά αυτή είναι πάρα πολύ επίκαιρη και χρήσιμη. Διαβάσαμε όλα τα κείμενα και μας βοήθησαν πολύ και στις δικές μας επεξεργασίες και συμφωνούμε με τις αποφάσεις και τον τρόπο ανάλυσης του ΚΚΕ.

Ειδικά στις σημερινές συνθήκες όπου υπάρχει ιδεολογικό χάσμα ακόμα και από κομμουνιστικές οργανώσεις από χώρα σε χώρα, το να ορίσεις τη στάση σου απέναντι στο σοσιαλισμό και απέναντι στις ανατροπές είναι κριτήριο για το τι δρόμο θα διαλέξεις. Δυστυχώς υπάρχουν και σήμερα οργανώσεις που ονομάζονται κομμουνιστικές οι οποίες διαγράφουν εντελώς την πείρα της ΕΣΣΔ, τις νομοτέλειες του σοσιαλισμού και οι οποίες κατά την άποψη μου κάποια στιγμή θα καταλήξουν στο στρατόπεδο του κεφαλαίου.

“Ο”: Φέτος (στις 9 Μάη) συμπληρώνονται 65 χρόνια από τη μεγάλη αντιφασιστική νίκη των λαών. Ωστόσο σε μια σειρά χώρες της πρώην ΕΣΣΔ οξύνεται ο αντικομμουνισμός, οι εκδηλώσεις των συνεργατών των Ναζί δίνουν και παίρνουν. Πώς απαντάτε συνολικά στην αντικομμουνιστική υστερία;

Α.Μ.: Από τις πράξεις, τις διακηρύξεις και την προπαγάνδα των αντικομμουνιστικών ηγεσιών μιας σειράς χωρών φαίνεται ότι οι κυβερνήσεις σε αυτές τις χώρες είναι συνεχιστές του έργου του Χίτλερ, όπως πχ στην Εσθονία. Εκεί γίνεται ξεκάθαρα η προπαγάνδα του ναζισμού και υμνείται η συνεργασία με τους φασίστες στα χρόνια του Πατριωτικού Πολέμου.

Στη Ρωσία ο αντικομμουνισμός και ο φιλοναζισμός γίνονται πιο συγκαλυμμένα ωστόσο ακόμη και το γεγονός ότι η σημερινή σημαία της Ρωσίας είναι η σημαία που χρησιμοποίησαν οι Ρώσοι προδότες του Βλασόφ που συμμάχησαν με τον Χίτλερ υποδηλώνει τον προσανατολισμό τους. Επίσης όταν στη συνεδρίαση στη ρωσική Δούμα ο Τιούλκιν (Α’ Γραμματέας της ΚΕ του ΚΕΚΡ) προσπάθησε να υπερασπιστεί τη σημαία του τάγματος που ανέβηκε στο Ράιχσταγκ (σύμβολο της αντιφασιστικής νίκης) του απάντησαν ότι προσπαθεί να υπερασπιστεί τα κομματικά του σύμβολα και να τα κάνει κρατικά, αποδεχόμενοι ουσιαστικά όσο και αν αποκρίνονται ότι ουδεμία σχέση έχουν οι σημερινοί κυβερνώντες με την ΕΣΣΔ και τη νίκη κατά του φασισμού.

Κατά την άποψη μας όσο δεν προχωράει η ανασύνταξη του εργατικού κινήματος σε μια σειρά χώρες δεν είναι καθόλου απίθανο να δούμε και νέα φασιστικά καθεστώτα στη Ρωσία ή αλλού. Οι καπιταλιστές με όλους τους τρόπους προσπαθούν να εδραιώσουν την κυριαρχία τους.

Εμείς αντιμετωπίζουμε καθημερινά τον αντικομμουνισμό. Στις 9 Μάη θα διοργανώσουμε κινητοποιήσεις στις μεγάλες πόλεις που έχουμε δυνάμεις. Επίσης θα διοργανώσουμε συναντήσεις απόμαχων του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου με μαθητές και φοιτητές ώστε να αναδειχτεί ο ταξικός χαρακτήρας της νίκης.

“Ο”: Σε περίοδο βαθέματος της καπιταλιστικής κρίσης όπου οι συνέπειες για τους λαούς είναι οδυνηρές ποια πρέπει να είναι η στάση του διεθνούς κομμουνιστικού κινήματος;

Α.Μ.: Το χάσμα ανάμεσα στους κομμουνιστές και τους οπορτουνιστές (γι’αυτό βρίσκονται και σε διαφορετικά στρατόπεδα) είναι ότι οι οπορτουνιστές προσπαθούν να φέρουν την ανάκαμψη του συστήματος, να το διασώσουν δηλαδή ενώ αντίθετα οι κομμουνιστές προσπαθούν να το σπρώξουν ακόμη περισσότερο στον γκρεμό. Παράλληλα με την αντικαπιταλιστική πάλη χρειάζεται εμείς να αναδεικνύουμε και το τι προτείνουμε, δηλαδή το σοσιαλισμό. Ένα σύστημα για το οποίο έχουν συμφέρον να παλέψουν σήμερα η εργατική τάξη και η νεολαία.

Ο σοσιαλισμός-κομμουνισμός είναι νομοτέλεια όπως έχει αποδειχτεί από το μαρξισμό-λενινισμό. Σε συνθήκες όπως αυτές του 21^ου αιώνα, όπου ο καπιταλισμός έχει γίνει θανατηφόρα επικίνδυνος, εμείς πιστεύουμε ότι η επιλογή που έχει να κάνει ο κόσμος πια είναι ανάμεσα στο σοσιαλισμό και στο θάνατο!

 Στην ηλεκτρονική ιστοσελίδα του “Οδηγητή” (www.odigitis.gr) μπορείτε να βρείτε τη συνέντευξη με τον Μερτ Ουζούν, μέλους της γραμματείας της νεολαίας του TKP. Στη συζήτηση αναδείχτηκαν ζητήματα για τις εξελίξεις στην Τουρκία και τους σκληρούς αγώνες της εργατικής τάξης τους περασμένους μήνες καθώς και για τη συνολική δραστηριότητα του TKP.