H συγκεκριμένη “δημοκρατικότατη” εγκύκλιος συντάχθηκε από τον κατά τα άλλα “γέρο της δημοκρατίας” (των αστών), το Γεώργιο Παπανδρέου. Ο πολιτικός που πάντα έβαζε το χεράκι του στις δύσκολες στιγμές για την αστική τάξη της χώρας μας δεν θα δίσταζε φυσικά να στείλει τη συγκεκριμένη αντικομμουνιστική επιστολή προς τους διευθυντές των γυμνασίων. Πολλοί θα πουν ότι αυτές οι εποχές που το αστικό κράτος με τους μηχανισμούς του απέβαλε μαθητές, που ήταν μέλη της νεολαίας Λαμπράκη ή κυνηγούσε προοδευτικούς εκπαιδευτικούς έχουν περάσει προ πολλού. Μπορεί οι συνθήκες να άλλαξαν ως ένα βαθμό, αλλά μια πιο προσεκτική ματιά στην κατάσταση που επικρατεί σήμερα στους χώρους της εκπαίδευσης και ιδιαίτερα στα σχολεία αποδεικνύει ότι η ιδεολογική και τρομοκρατική επίθεση στα μυαλά των νέων ανθρώπων δεν έχει τελειωμό και στις μέρες μας. Και δεν έχει τελειωμό γιατί το μέλημα για την άρχουσα τάξη παραμένει ίδιο, πώς δηλαδή μέσα στο σχολείο θα φυλακίσουν τα νεανικά μυαλά και πώς θα τους μάθουν την υποταγή ώστε αύριο να είναι υπάκουοι και χειραγωγήσιμοι εργαζόμενοι.
Η δημοκρατία στην πράξη…
Μπορεί να μην είναι ίδια η κατάσταση όσον αφορά τα δικαιώματα των μαθητών με τα χρόνια του Γεώργιου Παπανδρέου (του πρεσβύτερου) αλλά υπάρχουν δεκάδες παραδείγματα όπου η δημοκρατία καταστρατηγείται μέσα στα σχολεία. Με την πράξη νομοθετικού περιεχομένου που ψήφισε η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ το 2002, δόθηκε το έναυσμα ώστε να ποινικοποιηθεί η αγωνιστική συνδικαλιστική δράση των μαθητών. Τα προηγούμενα χρόνια η “ανεξάρτητη” δικαιοσύνη κατ’ εντολή της εκάστοτε κυβέρνησης κάθισε στο σκαμνί των μαθητοδικείων αγωνιστές μαθητές που συμμετείχαν σε κινητοποιήσεις. Άλλες φορές πάλι, διευθυντές των σχολείων έστελναν μετά από σχετικές οδηγίες των ανωτέρων τους σημειώματα σε γονείς να μαζέψουν τα παιδιά τους από τα κατειλημμένα σχολεία καθώς διέπρατταν “παράνομες ενέργειες”.
Τον περασμένο Νοέμβρη ο σύλλογος καθηγητών του 15ου Γυμνασίου Λάρισας μετά από σχετική “συμβουλή” του γραφείου δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης του νομού, αποφάσισε να λειτουργήσει κανονικά το σχολείο και να γίνει μάθημα την ημέρα του εορτασμού του Πολυτεχνείου (!) “ως αντίποινα” για τις διδακτικές ώρες που είχαν χαθεί εξαιτίας των κινητοποιήσεων των μαθητών. Η υπουργός παιδείας, Άννα Διαμαντοπούλου σε σχετική ερώτηση που υπέγραφαν βουλευτές του ΚΚΕ για το θέμα, απάντησε ότι δεν της πέφτει και λόγος από τη στιγμή που το αποφάσισαν οι καθηγητές. Χαρακτηριστικό παράδειγμα της δημοκρατίας που “ξεχειλίζει” στις σχολικές αίθουσες είναι ο σχολικός κανονισμός του 4ου Γυμνασίου Ν. Ηρακλείου. Σύμφωνα με το συγκεκριμένο εσωτερικό σχολικό κανονισμό «εάν ο μαθητής χρησιμοποιήσει ή διακινήσει έντυπα εκτός απ’ τα σχολικά και τα εγκεκριμένα απ’ το υπουργείο Παιδείας τότε το σχολείο, αν το κρίνει αναγκαίο, μπορεί να καλέσει την αστυνομία».
…χέρι-χέρι με τον αντικομμουνισμό
Το σχολείο του αστικού κράτους ως μηχανισμός χειραγώγησης της νέας γενιάς προσπαθεί με κάθε τρόπο να επιβάλει την κυρίαρχη πολιτική όπως αυτή εκφράζεται στη σχολική αίθουσα. Γι’ αυτό συστατικό στοιχείο της επίθεσης στα δικαιώματα των νέων ανθρώπων από πλευράς κεφαλαίου και των εκπροσώπων του είναι ο αντικομμουνισμός. Και καταλαμβάνει ξεχωριστή θέση γιατί είναι τιτάνια η προσπάθεια του συστήματος να σπιλώσει το σοσιαλισμό που γνώρισε η ανθρωπότητα, πρώτα και κύρια με στόχο να σβήσει την προοπτική του σοσιαλισμού-κομμουνισμού. Γι’ αυτό δεν είναι καθόλου τυχαίες οι φιέστες και οι γιορτές που έστησαν οι καπιταλιστές σε Ευρώπη και Ελλάδα για τα 20 χρόνια από το γκρέμισμα του Τείχους του Βερολίνου. Ούτε τυχαίο ήταν ότι στις φιέστες τους ήθελαν να συμμετέχουν παιδιά, ουσιαστικά για να τα εμποτίσουν με το δηλητήριο του αντικομμουνισμού, αξιοποιώντας την έλλειψη ιστορικής πείρας που αντικειμενικά έχουν αυτές οι ηλικίες. Στη χώρα μας μάλιστα τέτοιες ενέργειες πραγματοποιήθηκαν μετά από σχετικές εγκυκλίους του Υπουργείου Παιδείας. Αν και η υπουργός αρνήθηκε επισήμως ότι η κυβέρνηση προέτρεπε εκπαιδευτικούς και μαθητές να συμμετέχουν σε τέτοιες εκδηλώσεις, η ουσία είναι ότι γραφεία δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης στη Μακεδονία, διευθυντές από σχολεία του Διστόμου και των Καλαβρύτων αλλά και η ίδια η Γερμανική Πρεσβεία (!) ωθούσαν μαθητές να “γκρεμίζουν χάρτινα τείχη” και να τραγουδούν ενάντια στα “απολυταρχικά” καθεστώτα, όπως προσπαθούν οι αστοί να πείσουν ότι ήταν η Γερμανική Λαοκρατική Δημοκρατία. Προς τι όμως όλος αυτός ο πανικός από τη μεριά των αστών να διδάξουν στους μαθητές για την “ανελεύθερη” και “απομονωμένη” ΓΛΔ; Μήπως επειδή οι κατακτήσεις που είχε ο γερμανικός λαός και η νεολαία δεν μπορούν να συγκριθούν με τη φτώχεια, την εξαθλίωση και την αμορφωσιά που “παρέχουν” τα καπιταλιστικά κράτη; Ότι και να λένε οι θιασώτες του καπιταλιστικού συστήματος για το τείχος (που οι ίδιοι οι ιμπεριαλιστές επέβαλαν την ανέγερση του) ή για ανελεύθερο καθεστώς δεν μπορούν να σβήσουν την ιστορική αλήθεια. Και η ιστορική αλήθεια είναι ότι ο γερμανικός λαός ζούσε πολύ καλύτερα καθώς σύμφωνα με πρόσφατες δημοσκοπήσεις στην πρώην ΓΛΔ, το 65% θεωρεί ότι ζούσε καλύτερα τότε παρά τώρα, είχε δικαιώματα στην εργασία και πλήρη πρόσβαση στη δωρεάν και υψηλού επιπέδου παιδεία και υγεία. Όλες αυτές οι κατακτήσεις δεν θα μπορούσαν να μην αφορούν και το ίδιο το σχολείο στη ΓΛΔ, το οποίο ήταν πραγματικά ένας χώρος στον οποίο καλλιεργούνταν ολόπλευρα οι προσωπικότητες των ανατολικογερμανών μαθητών.
Το σχολείο στη Γερμανική Λαοκρατική Δημοκρατία
Η Γερμανική Λαοκρατική Δημοκρατία γεννήθηκε τον Οκτώβρη του 1949 μέσα σε συνθήκες ιμπεριαλιστικής περικύκλωσης και επιθετικότητας. Από την πρώτη στιγμή η ηγεσία του Ενιαίου Σοσιαλιστικού Κόμματος Γερμανίας (ΕΣΚΓ) έθεσε στο επίκεντρο την αλλαγή του χαρακτήρα του σχολείου και συνολικότερα της εκπαίδευσης, με σκοπό αυτό να υπηρετεί τον άνθρωπο και τις ανάγκες του. Στα χρόνια του ναζισμού το σχολείο καλλιεργούσε τη φασιστική ιδεολογία, ενώ το 72% των εκπαιδευτικών ήταν μέλη του ναζιστικού κόμματος. Το νέο διδαχτικό προσωπικό διαμορφώθηκε από αντιφασίστες και εργάτες, οι οποίοι είχαν ως στόχο να καλλιεργήσουν προοδευτικές συνειδήσεις στους μαθητές. Γι’ αυτό το σκοπό επιβλήθηκε η ανάγκη για εκπαιδευτική μεταρρύθμιση η οποία προέβλεπε τον απογαλακτισμό του εκπαιδευτικού εποικοδομήματος από τη φασιστική ιδεολογία, η οποία ήταν διάχυτη στην καπιταλιστική Γερμανία. Αλλά και από τη στιγμή που έμπαιναν τα θεμέλια για τη σοσιαλιστική κοινωνία κρινόταν απαραίτητη η διάδοση και μέσω της εκπαιδευτικής διαδικασίας της κομμουνιστικής ιδεολογίας. Αναγκαία κρίθηκε επίσης η κατασκευή των απαραίτητων υποδομών για τα σχολικά κτήρια.
Για να παρθούν τα αναγκαία μέτρα χρειαζόταν γενναία χρηματοδότηση από το σοσιαλιστικό κράτος. Πράγματι οι δαπάνες για την παιδεία το 1955 αυξήθηκαν σε σχέση με το 1950 κατά 110%! Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να τριπλασιαστούν (!) μέσα σε λιγότερο από 5 έτη τα δεκατάξια σχολεία που αποτελούσαν τη βασική εκπαίδευση στη ΓΛΔ. Όσον αφορά την ιδεολογική διαπαιδαγώγηση έγινε κατορθωτό μέσα από μια σειρά πρωτοβουλιών της σοσιαλιστικής εξουσίας, η γενική εκπαίδευση να συνδέσει τη μαθητική νεολαία με τις βάσεις του μαρξισμού-λενινισμού και τα προοδευτικά επιτεύγματα της επιστήμης, να μεταδόσει στους μαθητές τον ενθουσιασμό ώστε να συμμετέχουν ενεργά στα μαθήματα και τις διάφορες επιμορφωτικές δραστηριότητες. Στη δεκαετία του 1960 και συγκεκριμένα στο 6ο Συνέδριο του ΕΣΚΓ αποφασίστηκε να καθιερωθεί το ενιαίο σοσιαλιστικό εκπαιδευτικό σύστημα. Η εκπαίδευση στη ΓΛΔ είχε ήδη αποκτήσει διεθνή φήμη, ωστόσο μια περαιτέρω προσπάθεια για διαπαιδαγώγηση της νεολαίας με τις αξίες του σοσιαλισμού και του προλεταριακού διεθνισμού είχε ιδιαίτερη σημασία. Η γερμανική λαϊκή βουλή ψήφισε το συγκεκριμένο νόμο το Φλεβάρη του 1965. Μετά την ψήφιση του νόμου οι δαπάνες για την εκπαίδευση αυξήθηκαν κατά 20%. Μέσα από όλες αυτές τις ενέργειες το επίπεδο της εκπαίδευσης ιδιαίτερα στα σχολεία βελτιώθηκε ακόμη περισσότερο. Τη σχολική χρονιά 1975-1976 το 92% των νέων ανθρώπων που έκλειναν τα 18 ολοκλήρωνε τη βασική πολυτεχνική μόρφωση (σκεφτείτε πόσο χαμηλότερα είναι τα ποσοστά των 18χρονων που τελείωναν το σχολείο στην Ελλάδα και τις άλλες καπιταλιστικές χώρες την ίδια εποχή αλλά και σήμερα).Στα σχολεία την ίδια περίοδο δινόταν ιδιαίτερη βαρύτητα στον τομέα του πολιτισμού. Υπήρχαν 62.000 χορωδίες και 3.500 μουσικά συγκροτήματα. Πάνω από το 70% των μαθητών ήταν τακτικοί αναγνώστες στις δημόσιες βιβλιοθήκες ενώ όλοι οι μαθητές είχαν επισκεφθεί μουσεία, μνημεία, ιστορικούς τόπους σε ολόκληρη την επικράτεια της ΓΛΔ. Επίσης δίπλα από τα σχολεία υπήρχαν διάφορα κέντρα για να ασχολούνται οι μαθητές στον ελεύθερο τους χρόνο (ναι, υπήρχε ελεύθερος χρόνος για τους μαθητές) όπως “τα σπίτια των πιονιέρων”, κέντρα νέων ερευνητών και κέντρα νέων τουριστών. Το 1973 στα κέντρα αυτά, που ήταν περίπου 300 σε όλη τη ΓΛΔ, απασχολούνταν 80.000 εργαζόμενοι. Ακόμη ιδιαίτερη ήταν η μέριμνα του κράτους για τα παιδιά στην προσχολική ηλικία. Το 1980 όλα τα βρέφη πήγαιναν σε βρεφονηπιακούς σταθμούς. Μέχρι την τετάρτη τάξη όλα τα παιδιά κρατούνταν στο σχολείο, στο οποίο έτρωγαν και μελετούσαν μέχρι να γυρίσουν από τη δουλειά στο σπίτι οι γονείς τους. Αξίζει να σημειωθεί ότι για όλα τα παραπάνω δεν υπήρχε καμία οικονομική επιβάρυνση για τους εργαζομένους, τα παρείχε δωρεάν το σοσιαλιστικό κράτος.
Σε πρώτη προτεραιότητα για τους Aνατολικογερμανούς βρισκόταν ο λαϊκός μαζικός αθλητισμός, ο οποίος ήταν άρρηκτα συνδεμένος και με το σχολείο. Εκατοντάδες χιλιάδες παιδιά που βρίσκονταν στην προσχολική και σχολική ηλικία συμμετείχαν κάθε χρόνο στις “Σπαρτακιάδες”, που ξεκινούσαν στην αρχή της σχολικής χρονιάς σε επαρχιακό επίπεδο και κορυφώνονταν με την εθνική “Σπαρτακιάδα” στο τέλος του σχολικού έτους. Επίσης στις χιλιάδες αθλητικές κοινότητες που υπήρχαν, το 1977 υπολογίζεται ότι συμμετείχαν 1,4 εκατομμύρια μαθητές.
Στο ψέμα τους εμείς προβάλλουμε την αλήθεια
Πριν περίπου 40 χρόνια οι εγκύκλιοι του υπουργείου ζητούσαν από τους διευθυντές να αποβάλλουν τους κομμουνιστές μαθητές ως “εχθρούς του έθνους και της δημοκρατίας”. Σήμερα χωρίς να λείπουν αντίστοιχα παραδείγματα οι αστοί επιλέγουν περισσότερο τη λογική του καρότου προσπαθώντας να διαιωνίσουν την κυριαρχία τους παρεμβαίνοντας από τις πολύ μικρές ηλικίες χρησιμοποιώντας το ψέμα, παραποιώντας αισχρά την ιστορία, διδάσκοντας τον αντικομμουνισμό. Γι’ αυτό σήμερα είναι απαραίτητο, περισσότερο από χθες, να παρεμβαίνουμε πιο αποφασιστικά, να ορθώσουμε αντιστάσεις στην αντιεπιστημονικότητα και τον αντικομμουνισμό. Όταν μας μιλούν για “ανελεύθερα” και “αντιδημοκρατικά” καθεστώτα εμείς να αντιπαραθέτουμε την ιστορική αλήθεια. Η ιστορική αλήθεια και για τη Γερμανική Λαοκρατική Δημοκρατία (όπως και για τις άλλες σοσιαλιστικές χώρες) είναι ότι σημειώθηκε η πρώτη προσπάθεια για την οριστική κατάργηση της εκμετάλλευσης ανθρώπου από άνθρωπο. Οι λαοί στις σοσιαλιστικές χώρες είχαν τεράστιες κατακτήσεις που ο καπιταλισμός αντικειμενικά δεν μπορεί και δεν πρόκειται να τους εξασφαλίσει. Και αυτό γιατί στις σοσιαλιστικές χώρες υπήρχε εργατική εξουσία που παρά τις αδυναμίες και τα λάθη διεύθυνε την παραγωγή, οργάνωνε με βάση τον κεντρικό σχεδιασμό, αποφάσιζε με κριτήριο τις ανάγκες της εργατικής τάξης και των σύμμαχων στρωμάτων της και όχι των καπιταλιστών.
Νίκος Ζαχαρόπoυλος
Συντονιστικό Αγώνα Σχολείων Αθήνας
Δεν πληρώνουμε την κρίση τους!
Στις 10 Φλεβάρη, όλοι στο δρόμο! Ούτε ένα σχολείο να μην ανοίξει, ούτε ένα κουδούνι να μη χτυπήσει! Μαθητές ΕΛ και ΕΠΑΛ πλάι στους εργαζόμενους γονείς μας που κάνουν δυο και τρεις δουλιές για να τα φέρουν βόλτα, για να μας μορφώσουν. Για τα δικαιώματα μας στη μόρφωση, στη δουλιά με δικαιώματα, στη ζωή! Εκεί, στο δρόμο, στο πιο σπουδαίο μάθημα που είναι η συλλογικότητα, η διεκδίκηση, ο αγώνας για την απόκρουση της αντιλαϊκής λαίλαπας, για τη ζωή που δικαιούμαστε. Οργανωμένα, με αποφάσεις συμμετοχής από τα 5μελή και 15μελή μας, με μαζέματα υπογραφών, με ενημέρωση για το μέλλον που μας ετοιμάζουν. Συντονισμένα, με τα Συντονιστικών Αγώνα Σχολείων που ήδη παίρνουν αγωνιστικές αποφάσεις πανελλαδικά. Για να μην γίνουμε οι σημερινοί μαθητές, οι δούλοι του 21ου αιώνα.
Το Σάββατο 23 Γενάρη το ΣΑΣΑ διοργάνωσε με μεγάλη επιτυχία εκδήλωση με θέμα “Έλληνες και μετανάστες μαθητές μαζί στην πάλη για το σχολείο με τη ζωή που μας αξίζει”, η οποία πραγματοποιήθηκε στο “Στέκι εργαζόμενων και νεολαίας”. Στην εκδήλωση, το δικό τους τόνο έδωσαν τα μουσικά συγκροτήματα DEVO (3ο ΕΛ Ν.Ιωνίας) και Κύκλωμα+ΝΟΛΚ (Μαρούσι), ενώ το ΣΑΣΑ έκοψε και την πρωτοχρονιάτικη πίτα του με τους μαθητές να ανταλλάσουν ευχές μεταξύ τους για αγωνιστική και δημιουργική χρονιά.
Ψάξ’ το παραπάνω…..
Ιδεολογική Επιτροπή της ΚΕ του ΚΚΕ, Ο αντικομμουνισμός χθες και σήμερα, Σύγχρονη Εποχή
Γ. Κυριαζής, Γερμανική Λαοκρατική Δημοκρατία, Νέα Βιβλία