Oπως και κάθε πρόβλημα που απασχολεί τη νεολαία, έτσι και το πρόβλημα της γυναικείας ανισοτιμίας έχει τη ρίζα του στο κεντρικό πολιτικό πρόβλημα, δηλαδή στις εκμεταλλευτικές σχέσεις παραγωγής. Στην περίπτωση όμως του γυναικείου ζητήματος η σύνδεση αυτή δεν είναι πάντα ξεκάθαρη, εμφανίζεται θολή ακόμα και στο μυαλό των μελών της ΚΝΕ. Παρά τα θετικά βήματα που έχουν πραγματοποιηθεί από το 9^ο Συνέδριο της Οργάνωσης, παραμένουν δυσκολίες που σχετίζονται με άγνοια, λειψή κατανόηση ή σύγχυση σχετικά με την ταξική προέλευση του γυναικείου ζητήματος. Δυσκολίες που λειτουργούν κι αυτές ως βαρίδι και εμποδίζουν την ισχυροποίηση της ΚΝΕ.

Είναι απαραίτητο να γίνει ξεκάθαρο πως η ανισοτιμία του γυναικείου φύλου δεν είναι ένα πρόβλημα που αφορούσε τις προηγούμενες γενιές και έχει λυθεί για την πλειοψηφία των νέων γυναικών σήμερα. Χρειάζεται να κατανοηθεί πως ειδικά σήμερα, που με την ανάπτυξη του καπιταλισμού έχουν αρθεί τα νομικά, τα θεσμικά και πολιτισμικά εμπόδια που καθιστούσαν τη γυναίκα ανισότιμη σε σχέση με τον άνδρα, η ανισοτιμία έχει βαθύνει για τις γυναίκες της εργατικής τάξης και των λαϊκών στρωμάτων και ο ταξικός της χαρακτήρας αναδεικνύεται με μεγαλύτερη σαφήνεια. Μπορεί να μην υπάρχουν, τουλάχιστον στο σύνολό τους και με την οξύτητα του παρελθόντος, κάποιες από τις δυσκολίες που αντιμετώπιζαν οι γυναίκες, όμως αυτό σε καμία περίπτωση δεν σημαίνει τη λύση του γυναικείου ζητήματος. Δεν σημαίνει ότι σήμερα η γυναίκα ζει σύμφωνα με όσα προσφέρει, ότι καλύπτονται πλήρως οι ανάγκες οι δικές της και της οικογένειάς της. Οι γυναίκες σήμερα δεν έχουν να αντιμετωπίσουν, κατά κανόνα, τους ίδιους περιορισμούς με αυτούς που επιδρούσαν στη ζωή των γυναικών παλιότερων γενιών. Για παράδειγμα, πλέον δε θεωρείται ασυμβίβαστη με τη γυναικεία φύση η εργασία, η συμμετοχή στην παραγωγική διαδικασία. Εχουν υποχωρήσει οι τάσεις να επιβάλει το οικογενειακό και κοινωνικό περιβάλλον τις επιλογές της γυναίκας ακόμα και σε ό, τι αφορά την προσωπική της ζωή, την επιλογή συντρόφου, την εμφάνιση. Μάλιστα σήμερα είναι περισσότερες οι γυναίκες απ’ ότι οι άνδρες πτυχιούχοι ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, κάτοχοι μεταπτυχιακών και διδακτορικών τίτλων, όταν μέχρι και τις πρώτες δεκαετίες του 20^ου αιώνα απαγορεύονταν οι σπουδές των γυναικών στα πανεπιστημιακά ιδρύματα. Ωστόσο, αυτή η σχετική πρόοδος δεν αλλάζει τη θέση της γυναίκας, δεν την καθιστά ισότιμη με τον άνδρα. 

… ιδιαίτερα σε συνθήκες επίθεσης του κεφαλαίου

Στην πραγματικότητα, η σύνθεση της ανισοτιμίας εξαιτίας του φύλου με το καθεστώς της ταξικής εκμετάλλευσης γεννά οικονομικές, πολιτικές και πολιτιστικές διακρίσεις που εκδηλώνονται σε όλους τους τομείς της κοινωνικής και προσωπικής ζωής της γυναίκας. Ειδικά σήμερα, που η επίθεση του κεφαλαίου εντείνεται με πρόσχημα και την οικονομική καπιταλιστική κρίση. Είναι χαρακτηριστικό ότι τα ποσοστά της γυναικείας ανεργίας αλλά και της εργασίας με μορφές μερικής – ευέλικτης απασχόλησης είναι μεγαλύτερα από ποτέ, σε τέτοιο βαθμό που σημαντικός αριθμός γυναικών δεν θα καταφέρουν να θεμελιώσουν το δικαίωμα να συνταξιοδοτηθούν, ούτε και με τα ήδη αυξημένα όρια συνταξιοδότησης. Η άμεση οικονομική εξάρτηση της γυναίκας έχει δώσει τη θέση της στην αλληλεξάρτηση όλων των μελών της οικογένειας και ταυτόχρονα η εργασία της εξακολουθεί σε μεγάλο βαθμό να θεωρείται συμπληρωματική για το οικογενειακό εισόδημα. Παρά το γεγονός ότι οι περισσότερες νέες γυναίκες εργάζονται ή αναζητούν εργασία, συναντούν μεγαλύτερη δυσκολία να ζήσουν οικονομικά ανεξάρτητες, να δημιουργήσουν δική τους οικογένεια. Η ιδιωτικοποίηση και η εμπορευματοποίηση των υπηρεσιών κοινωνικής πολιτικής μετατοπίζει ακόμα περισσότερα φορτία στους ώμους της γυναίκας και συρρικνώνει τον ελεύθερο χρόνο της. Η φροντίδα των παιδιών, των ηλικιωμένων ακόμα και των ασθενών της οικογένειας συχνά βαραίνει την ίδια, θεωρείται ατομική της ευθύνη. Η μητρότητα είναι ασυμβίβαστη με τα κέρδη και σε αρκετές περιπτώσεις διώκεται, στην κυριολεξία, από την εργοδοσία.

Τα πρόσθετα εμπόδια για την ένταξη στην πάλη

Τα οξυμμένα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι νέες γυναίκες δεν οδηγούν σε καμία περίπτωση αυτόματα στη ριζοσπαστικοποίησή τους. Πολλές φορές κάτω από το βάρος τους, οι γυναίκες υποχρεώνονται σε συμβιβασμούς και υποχωρήσεις. Οδηγούνται σε διαπραγμάτευση των δικαιωμάτων τους: του μισθού τους, του ωραρίου τους, του δικαιώματός τους να κάνουν οικογένεια. Δέχονται να αμείβονται λιγότερο, να εργάζονται περισσότερες ή λιγότερες ώρες ανάλογα με τις ανάγκες του εργοδότη τους, ακόμα και να υπογράφουν δηλώσεις πως δεν θα κάνουν παιδί, προκειμένου να προσληφθούν. Αποθαρρύνονται πιο εύκολα από το να συμμετέχουν στο κίνημα, συναντούν πρόσθετες δυσκολίες, λυγίζουν κάτω από τα πολλαπλά βάρη. 

Η κατανόηση του γυναικείου ζητήματος από την Οργάνωση 

Το καθεστώς της ανισοτιμίας αποτελεί σοβαρή αιτία αποστράτευσης από την οργανωμένη ζωή και πάλη. Αφορά κυρίως τις συντρόφισσες που διανύουν μεταβατικές φάσεις στη ζωή τους, όταν περνούν από τους χώρους εκπαίδευσης στην παραγωγή ή όταν δημιουργούν δική τους οικογένεια. Σε αυτές ακριβώς τις περιόδους γίνεται αισθητή η γυναικεία ανισοτιμία. Η ελλιπής κατανόηση και αφομοίωση της ταξικής φύσης του γυναικείου ζητήματος δυσκολεύει την Οργάνωση να καταπολεμήσει, να αντιστρέψει τις τάσεις υποχώρησης. Χρειάζεται συστηματική ιδεολογικοπολιτική στήριξη προκειμένου να αντιμετωπιστεί το φαινόμενο της αποστράτευσης στις δύσκολες φάσεις της ζωής. Να γίνεται κατανοητό το γυναικείο ζήτημα ως ιστορικό – κοινωνικό φαινόμενο που συνόδευσε όλες τις εκμεταλλευτικές κοινωνίες που γνώρισε η ανθρωπότητα κι ότι η λύση του προϋποθέτει την κατάργηση της εκμετάλλευσης, την ανατροπή του καπιταλισμού. Να αναδεικνύεται πως η εναντίωση στο κεντρικό πολιτικό πρόβλημα απαιτεί και εναντίωση σε κάθε πτυχή του, σε κάθε πρόβλημα που απορρέει από αυτό άρα και στην ανισότιμη θέση της γυναίκας. Παράλληλα, χρειάζονται και πρακτικά μέτρα κομμουνιστικής αλληλεγγύης προς τις συντρόφισσες. Να βοηθά η Οργάνωση στη φύλαξη των παιδιών, να διαθέτει συντρόφους που να αναλαμβάνουν τη φροντίδα τους προκειμένου να απελευθερώνουν χρόνο για τις συντρόφισσες, να παρέχει στήριξη στις δυσκολίες. Να διευκολύνονται οι συντρόφισσες ουσιαστικά ώστε να παίρνουν μέρος στη ζωή της ΟΒ. Να λαμβάνεται το πρόγραμμά τους υπόψη, να προσαρμόζεται η λειτουργία της ΟΒ σ’ αυτό και όχι να περιμένουμε να γίνεται το αντίστροφο. Να μην αντιμετωπίζεται η οικογένειά τους ως ανυπέρβλητο εμπόδιο για τη συμμετοχή τους και τη συμβολή τους στη δράση. Τα πρακτικά αυτά μέτρα αποκτούν και αξία διαπαιδαγωγητική τόσο για τις συντρόφισσες όσο και για το σύνολο της Οργάνωσης. Στο έδαφος της ιδεολογικοπολιτικής στήριξης, μπορούν να συμβάλουν στην καλλιέργεια διάθεσης προσφοράς και αυτοθυσίας, που είναι απαραίτητη μπροστά στις αυξημένες δυνατότητες άλλα και τις δυσκολίες που συναντά η δράση της ΚΝΕ.

Παρέμβαση με όρους ιδεολογικοπολιτικής αντεπίθεσης

Ολα αυτά είναι προϋπόθεση προκειμένου να αναπτύσσει η ΚΝΕ μαζική δράση που να αφορά το γυναικείο ζήτημα. Δράση που δεν πρέπει να περιορίζεται στην πάλη για τα συγκεκριμένα προβλήματα. Η κινητοποίηση για την ανάκληση της απόλυσης μιας εγκύου ή μιας μητέρας, η εναντίωση στα τροφεία των παιδικών σταθμών, είναι μεν αναγκαία αλλά από μόνα τους δεν αρκούν. Χρειάζεται πλούσια παρέμβαση με όρους ιδεολογικής και πολιτικής αντεπίθεσης. Παρέμβαση που θα βοηθά να γίνεται αντιληπτή η πάλη για την ισοτιμία της γυναίκας ως συστατικό στοιχείο της πάλης της εργατικής τάξης για κοινωνική απελευθέρωση, για την εξάλειψη κάθε μορφής κοινωνικής καταπίεσης. Να αναδείξουμε πιο αποφασιστικά τα τεράστια βήματα που είχαν γίνει σε ζητήματα που αφορούν τη γυναικεία ισοτιμία και χειραφέτηση στο σοσιαλισμό. Η σοσιαλιστική οικοδόμηση στον 20^ο αιώνα συνοδεύτηκε από πρωτόγνωρες κατακτήσεις για τις γυναίκες της εργατικής τάξης. Εξασφαλίστηκε η θέση τους στη σοσιαλιστική κοινωνική παραγωγή, η συμμετοχή τους στην εργατική εξουσία. Αναγνωρίστηκε έμπρακτα και προστατεύτηκε η μητρότητα. Οι νέες σχέσεις παραγωγής επέδρασαν σταδιακά και στην κοινωνική συνείδηση, διαπαιδαγώγησαν την εργατική τάξη με τις αξίες της ισότητας. Η φετινή 8^η Μαρτίου μπορεί να λειτουργήσει ως σταθμός. Συμπληρώνονται φέτος 100 χρόνια από την καθιέρωσή της ως επετείου για την ηρωική θυσία των απεργών γυναικών στις 8 Μαρτίου 1857, από τη Β΄ Διεθνή Συνδιάσκεψη των σοσιαλιστριών γυναικών το 1910. Η ιστορική αυτή επέτειος μπορεί να λειτουργήσει ως αφετηρία για μελέτη, για ιδεολογική και πολιτική παρέμβαση.

Κατάργηση της εκμετάλλευσης, όρος και προϋπόθεση για την κατάκτηση της ισοτιμίας 

Μόνο με ένταση της ιδεολογικοπολιτικής δουλειάς και διαπάλης θα βαθαίνει η πολιτική συνείδηση και θα σταθεροποιείται η συμμετοχή των νέων γυναικών στο κίνημα. Θα ενισχύονται οι διαθέσεις ρήξης και θα περιορίζονται οι τάσεις υποχώρησης. Θα αποκρούονται αστικές και μικροαστικές – οπορτουνιστικές αντιλήψεις που υποδεικνύουν ως αιτία της ανισοτιμίας την “πατριαρχική” και “ανδροκρατούμενη” κοινωνία, τις αντιλήψεις και τα στερεότυπα που αφήνουν στο απυρόβλητο τις καπιταλιστικές σχέσεις παραγωγής, το σύστημα της ταξικής εκμετάλλευσης. Θα γίνεται συνείδηση πως ο δρόμος για την κατάκτηση της κοινωνικής ισότητας και ισοτιμίας για τα δύο φύλα περνά μέσα από την πάλη για την ανατροπή του καπιταλισμού, μέσα από την πάλη για την οικοδόμηση της σοσιαλιστικής – κομμουνιστικής κοινωνίας.  

Υπεύθυνη της επιτροπής για τη δουλιά στις νέες γυναίκες του ΚΣ της ΚΝΕ