Την περίοδο αυτή, που με πρόσχημα την κρίση η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ προωθεί όλα τα αντιλαϊκά μέτρα, πολλά παιδιά λαϊκών οικογενειών αναρωτιούνται: «Μα γιατί δεν καταλαβαίνει ο κόσμος, γιατί ψηφίζει τους ίδιους και τους ίδιους, γιατί δεν ξεσηκώνεται η νέα γενιά;». Όμως η συνείδηση δεν ριζοσπαστικοποιείται αποκλειστικά με την ένταση της επίθεσης στα λαϊκά δικαιώματα. Δημιουργείται έδαφος να κυριαρχήσει η λογική της “ανώδυνης λύσης για όλους”, η λογική “ο σώσων εαυτώ σωθείτω”. Ισχύει όμως ότι σε περιόδους οικονομικής κρίσης, δημιουργούνται προϋποθέσεις, κάτω και από την παρέμβαση των κομμουνιστών, να αναπτυχθούν αγώνες με ανεβασμένες μορφές πάλης θα αφήσουν παρακαταθήκη νέες δυνάμεις, χειραφετημένες από την κυρίαρχη ιδεολογία.

Προσπαθούν να ενσωματώσουν την αγανάκτηση των σπουδαστών

Το τελευταίο διάστημα καλλιεργείται κλίμα “ευφορίας” για την ενσωμάτωση, με το προεδρικό διάταγμα (ΠΔ) της κοινοτικής οδηγίας 36/05, που εξισώνει τα πτυχία των ΤΕΙ με αυτά των τρίχρονων ιδιωτικών ψευτοκολεγίων. Χαίρονται οι έμποροι της γνώσης που κρεμάνε έξω από το μαγαζί τους την ταμπέλα που γράφει “πανεπιστήμιο”. Από την άλλη αυτό το κλίμα καλλιεργείται για τους σπουδαστές και απόφοιτους των ΤΕΙ που περιμένουν να κατοχυρωθούν τα επαγγελματικά τους δικαιώματα. Αξιοποιείται κυρίως από τη σοσιαλδημοκρατία για την ενσωμάτωση της αγωνίας των σπουδαστών σε ανώδυνα κανάλια.

Η ιστορία είναι παλιά. Εδώ και δεκαπέντε χρόνια η εκάστοτε κυβέρνηση βγάζει διάφορα ΠΔ, βάσει των οποίων οι απόφοιτοι της μίας ή της άλλης σχολής έχουν το δικαίωμα να πιάσουν δουλιά πάνω στο ένα ή το άλλο αντικείμενο. Το περιεχόμενο των ΠΔ δεν είναι φυσικά οι όροι δουλιάς που τους διαπραγματεύονται με το αφεντικό. Είναι μία απλή περιγραφή των προσόντων τους, της δυνατότητας να πιάσουν κάπου δουλιά, να υπογράψουν ένα έργο κλπ.

 Η αντιπαράθεση που γίνεται όλα αυτά τα χρόνια ανάμεσα σε προέδρους των ΤΕΙ και πρυτάνεις των ΑΕΙ είναι κάλπικη. Ο καθένας τους όσο προχωρά η εμπορευματοποίηση της παιδείας, κοιτάει το “μαγαζάκι” του. Αυτοί που εφαρμόζουν πιστά κάθε αντιεκπαιδευτική μεταρρύθμιση, χαντακώνοντας τα παιδιά των λαϊκών οικογενειών, τώρα ανταγωνίζονται γιατί θέλει ο καθένας το πιο “επικερδές” μαγαζί. Τολμούν μάλιστα να καλέσουν και σε κινητοποιήσεις σε αυτήν την κατεύθυνση, να κάνουν συνένοχους τους σπουδαστές.

Αντίστοιχα οι παρατάξεις της ΔΑΠ και της ΠΑΣΠ, άλλη στάση κρατάνε στα ΤΕΙ και άλλη στα πανεπιστήμια. Στα ΤΕΙ απαιτούν την εξίσωση με τα ΑΕΙ, ενώ στα ΑΕΙ λένε «θα μας φάνε οι ΤΕΙτζήδες». Ενισχύουν το συντεχνιασμό, ώστε να βγει λάδι η αντιλαϊκή πολιτική των κομμάτων τους, που θέλει τους νέους και τις νέες θυσία στο βωμό του κέρδους.

Η αλήθεια είναι ότι τα προβλήματα στα ΤΕΙ είναι πολύ οξυμένα και οι ευθύνες των κυβερνήσεων και των παρατάξεων των βιομηχάνων διαχρονικές. Το 2001 με το νομοσχέδιο της “ανωτατοποίησης” έλεγαν ότι τα ΤΕΙ θα αναβαθμιστούν, τα πτυχία των αποφοίτων θα οδηγούν στην κοινωνική καταξίωση, ότι θα τρώνε με χρυσά κουτάλια μόλις βγουν στην παραγωγή. Τα χρόνια πέρασαν και η υποβάθμιση δεν έχει πάτο. Τι κι αν τα βάφτισαν ΑΤΕΙ; Τα ιδρύματα εξακολουθούν να είναι σαν γιαπιά, η υλικοτεχνική υποδομή είναι ανύπαρκτη, το επίπεδο σπουδών χαμηλό. Ο προϋπολογισμός μειώνεται κάθε χρόνο, δεν καλύπτονται βασικές λειτουργίες των ιδρυμάτων. Πάνω από το 60% των σπουδαστών αναγκάζεται να δουλεύει για να συμπληρώσει το οικογενειακό εισόδημα ή να τα βγάλει πέρα με τα υπέρογκα έξοδα, δεν υπάρχουν εστίες για να στεγάσουν τους σπουδαστές από άλλη πόλη. Όλη αυτή η αποπνικτική κατάσταση έχει ως αποτέλεσμα το 55% να παρατάει τις σπουδές του.

Υποκριτική η αντιπαράθεση για τα επαγγελματικά δικαιώματα

Ποιο επαγγελματικό δικαίωμα κατοχυρώνει τον απόφοιτο του τμήματος Κλωστοϋφαντουργίας, την ώρα που στον κλάδο αυτό κυριαρχεί η ανεργία και οι επιχειρήσεις “έφυγαν” στα Βαλκάνια στο κυνήγι του μέγιστου κέρδους; Ποιο επαγγελματικό δικαίωμα κατοχυρώνει τους απόφοιτους στα τμήματα Ηλεκτρολογίας τη στιγμή που ο εργοδότης δεν τους ασφαλίζει, γιατί τους θεωρεί “συνεργαζόμενους”; Τους Ηλεκτρολόγους και τους Μηχανολόγους που δούλευαν στη ζώνη του Περάματος και έχασαν τη δουλιά τους τώρα με την κρίση; Τους απόφοιτους της Νοσηλευτικής, που γνωρίζουν ότι ενώ υπάρχουν 25.000 κενές θέσεις εργασίας στα δημόσια νοσοκομεία, θα πιάσουν δουλιά σε ένα ιδιωτικό που θα τους πετάξει στο δρόμο όταν δεν τους χρειάζεται πια. Τι σημασία έχει μία θεσμική κατοχύρωση επαγγελματικών δικαιωμάτων όταν οι σπουδαστές χαλάνε κοντά στα 6,5 χρόνια και πολλά λεφτά για να πάρουν ένα πτυχίο που αξίζει περίπου 100€ το μήνα; Στο κάτω κάτω ο απόφοιτος δεν θέλει τη δυνατότητα να πιάσει κάπου δουλιά, θέλει δουλιά με δικαιώματα στο αντικείμενο σπουδών του.

Πρόβλημα είναι η ίδια η ύπαρξη των ΤΕΙ όπως είναι σήμερα. Είναι αναχρονιστικός και καθαρά αντιεπιστημονικός ο διαχωρισμός της Ανώτατης Εκπαίδευσης σε πανεπιστήμια και ΤΕΙ. Το αντικείμενο σπουδών ορισμένων τμημάτων δεν είναι καν ορισμένο, άλλων πάλι δεν αποτελεί επιστημονικό αντικείμενο. Ο λόγος που δημιουργήθηκαν τα ΤΕΙ είναι για να έχει φτηνό εργατικό δυναμικό το κεφάλαιο, για να λειτουργούν παράλληλα και ως μοχλός πίεσης προς τα κάτω των μισθών, των δικαιωμάτων όλων των αποφοίτων. Γι’ αυτό υπάρχουν τμήματα όπως η Νοσηλευτική, η πληροφορική σε πανεπιστήμια, ΤΕΙ, ΙΕΚ και κολέγια. Η λεγόμενη δια βίου μάθηση σημαίνει σαφάρι δεξιοτήτων και ψευτοκατάρτισης για μία ζωή με το χέρι στην τσέπη. Το συμφέρον των σπουδαστών βρίσκεται στη συγκρότηση μίας Ενιαίας Ανώτατης Εκπαίδευσης με σκοπό την επιστημονική ειδίκευση και δημιουργία Δημόσιων και Δωρεάν Επαγγελματικών Σχολών, με στόχο την υψηλού επιπέδου επαγγελματική ειδίκευση.

Το ζήτημα της επαγγελματικής κατοχύρωσης δεν μπορεί να λυθεί στα στενά όρια του συστήματος αυτού. Η αναρχία της καπιταλιστικής παραγωγής καταδικάζει τους νέους στην ανεργία, γιατί ο κάθε επιχειρηματίας επενδύει σε όποιο κλάδο της παραγωγής θέλει, με μοναδικό κριτήριο το κέρδος. Είναι αναγκαίος ο κεντρικός σχεδιασμός της οικονομίας σε πανεθνική κλίμακα, με βάση τις λαϊκές ανάγκες, και για να γίνει αυτό χρειάζεται κατάργηση της καπιταλιστικής ιδιοκτησίας.

Αντικειμενικά, η πάλη των σπουδαστών είναι δεμένη με αυτή της εργατικής τάξης. Βρίσκει ουσία στην πάλη για το μεροκάματο, τη συλλογική σύμβαση, την κοινωνική ασφάλιση, την υγεία, τελικά την πάλη για μία άλλη εξουσία, λαϊκή. Τα προβλήματα του φοιτητικού - σπουδαστικού κινήματος θα βρίσκουν λύση στο βαθμό που θα γίνονται υπόθεση του εργατικού - λαϊκού.

Μέλος του Γραφείου Περιοχής