Τουρισμός

Η θέση του ΚΚΕ για τον τουρισμό
Αδιαπραγμάτευτο και καθολικό το δικαίωμα στο λαϊκό τουρισμό

Οπως αποτυπώθηκε και στις προηγούμενες σελίδες του αφιερώματος, η τουριστική ανάπτυξη στη χώρα μας γίνεται με αποκλειστικό κριτήριο το καπιταλιστικό κέρδος. Για το λόγο αυτό, είναι εκ διαμέτρου αντίθετη με τα δικαιώματα των εργαζομένων στον κλάδο αλλά και με τις ανάγκες αναψυχής, διασκέδασης όλων των εργαζομένων και αναπαραγωγής της εργατικής δύναμης. Η οικονομική κρίση, που αποτελεί συνέχεια της καπιταλιστικής ανάπτυξης, έρχεται να χειροτερεύσει ακόμα περισσότερο την κατάσταση για την εργατική τάξη και τα κατώτερα λαϊκά στρώματα.
Ιδιαίτερα στις σημερινές συνθήκες, λοιπόν, γίνεται ακόμα πιο επίκαιρη, ρεαλιστική και αναγκαία η θέση του ΚΚΕ για τον τουρισμό. Η μόνη που τον αναδεικνύει ως αδιαπραγμάτευτο δικαίωμα όλων των εργαζομένων και των οικογενειών τους, στα πλαίσια του κεντρικού σχεδιασμού και του εργατικού ελέγχου με κριτήριο την ικανοποίηση των διαρκώς διευρυνόμενων λαϊκών αναγκών.

Ο τουρισμός δεν είναι “βαριά βιομηχανία”
Σε σχέση με τον τουρισμό σήμερα, για το ΚΚΕ δεν τίθεται θέμα αφορισμού της τουριστικής οικονομικής δραστηριότητας, καθώς ο τουρισμός αποτελεί ανάγκη των εργαζομένων και πρέπει να αναπτύσσεται στο βαθμό που διευρύνονται οι λαϊκές ανάγκες. Ομως μια οικονομία με μεγάλο μερίδιο συμμετοχής του τουρισμού σε αυτήν, όπως είναι η ελληνική οικονομία, περιορίζει τις δυνατότητες αυτοδύναμης ανάπτυξής της και υποδηλώνει την εξάρτησή της από τις εξωτερικές αγορές και τις διακυμάνσεις τους. Στο βαθμό που η παγκόσμια τουριστική αγορά ελέγχεται από μεγάλους μονοπωλιακούς ομίλους και μερικούς tour operators, ακόμα και μια επιχειρηματική συμφωνία μεταξύ τους μπορεί να οδηγήσει σε μειωμένη τουριστική κίνηση στη μία ή στην άλλη χώρα. Πολύ περισσότερο επηρεάζει, όπως είδαμε, μια παγκόσμια καπιταλιστική κρίση όπως η σημερινή. Επιβεβαιώνεται έτσι το πόσο εύθραυστη –πέρα από αντιεπιστημονική στην ουσία της- είναι η φιλολογία περί της “βαριάς βιομηχανίας” του τουρισμού.
Η μεγάλη όμως συμμετοχή του τουρισμού στην οικονομία έχει σοβαρότατες συνέπειες και σε τοπικό επίπεδο. Εφ’ όσον ο τουρισμός αναπτύσσεται στα πλαίσια της ελευθερίας της αγοράς, με αποκλειστικό, δηλαδή, κριτήριο την κερδοφορία του κεφαλαίου, η τουριστική ανάπτυξη είναι ανισόμετρη, άναρχη και συσσωρευμένη σε κάποιες περιοχές χωρίς να έχει προβλεφθεί αντίστοιχη ανάπτυξη των υπόλοιπων υποδομών και η προστασία των δασικών και ελεύθερων εκτάσεων. Αποτέλεσμα είναι η συνολική υποβάθμιση της φυσιογνωμίας των περιοχών αυτών, η κατασπατάληση ορισμένων φυσικών πόρων και η καταστροφή του περιβάλλοντος. Αποτέλεσμα είναι και η εγκατάλειψη άλλων παραγωγικών δραστηριοτήτων.

…ούτε μέσο αποπροσανατολισμού και προπαγάνδας
Ταυτόχρονα η ανάπτυξη του τουρισμού προβάλλεται από τα κόμματα του ευρωμονόδρομου σαν εναλλακτική λύση ακόμα και σαν ευκαιρία απέναντι στις συνέπειες της ΚΑΠ, όπως το ξεκλήρισμα των μικρομεσαίων αγροτικών νοικοκυριών, με στόχο να περάσουν πιο εύκολα οι αντιδραστικές πολιτικές της ΕΕ.
Κι όμως η τουριστική ανάπτυξη μιας περιοχής δεν μπορεί να δώσει διέξοδο στους αγρότες και κτηνοτρόφους που εξωθούνται να εγκαταλείψουν τις δραστηριότητές τους, στους μικροεπαγγελματίες που πιέζονται οικονομικά. Οι μικρές τουριστικές επιχειρήσεις που ανοίγουν, στην πλειοψηφία τους συνθλίβονται ανάμεσα στον ανταγωνισμό των τουριστικών μονοπωλίων, υπερχρεώνονται στο τραπεζικό κεφάλαιο, γίνονται έρμαιο στις διακυμάνσεις της τουριστικής κίνησης, εξαρτώνται από τη μικρή αγοραστική δύναμη του λαϊκού εισοδήματος. Πολύ περισσότερο η καπιταλιστική τουριστική ανάπτυξη δεν μπορεί να δώσει προοπτική στους εργαζομένους αφού τους περιμένουν εξευτελιστικές εργασιακές σχέσεις αλλά και η ακρίβεια που σχεδόν πάντα χαρακτηρίζει μια τουριστικά αναπτυγμένη περιοχή.
Ακόμα και τώρα σε καιρούς οικονομικής κρίσης, οι γαλαζοπράσινοι βουλευτές και οι δημοτικές τους αρχές προσπαθούν να πείσουν αγρότες και κτηνοτρόφους πως η λύση είναι η τουριστική ανάπτυξη. Για παράδειγμα στην πυρόπληκτη Ηλεία επικαλούνται ούτε λίγο ούτε πολύ το άνοιγμα του δρόμου για αλλαγές στη χρήση γης μιας και αυτή κάηκε! Προτρέπουν τους πυρόπληκτους να μην παλεύουν κατά της ΚΑΠ, αφού η γεωργία και η κτηνοτροφία είναι πια καμένο χαρτί και να ασχοληθούν με τον τουρισμό!

Είναι δικαίωμα πολλαπλής σημασίας
Η θέση του ΚΚΕ για τον κλάδο ξεκινάει απ’ το ότι είναι αδιαπραγμάτευτο το δικαίωμα των εργαζομένων και των οικογενειών τους στον τουρισμό και μέσω αυτού στην ανάπαυση, στην προαγωγή της υγείας τους, στην αναψυχή. Αλλωστε ο τουρισμός μπορεί να συμβάλλει στην επαφή με άλλους ανθρώπους, λαούς και πολιτισμούς, στη δημιουργική αξιοποίηση γενικά του ελεύθερου χρόνου και ειδικότερα των διακοπών, στην ψυχική και σωματική ευεξία, στη μόρφωση, στη γνωριμία με την ιστορία και την πολιτιστική κληρονομιά, στην ανάδειξη του λαϊκού πολιτισμού, στο σεβασμό και την προστασία της φύσης. Η τουριστική οικονομική δραστηριότητα πρέπει να διασφαλίζει αυτές τις ανάγκες και όχι να ξεζουμίζει τους εργαζομένους του κλάδου και να εξανεμίζει το λαϊκό εισόδημα για χάρη του καπιταλιστικού κέρδους.
Στα πλαίσια αυτά μία φιλολαϊκή πολιτική για την ανάπτυξη του τουρισμού πρέπει να στοχεύει:
> Στην προστασία του περιβάλλοντος και της δημόσιας υγείας, στο σεβασμό της φυσικής και οικιστικής φυσιογνωμίας της κάθε περιοχής.
> Στην ισόρροπη ανάπτυξη περιοχών και κλάδων, στην ανάπτυξη του τουριστικού τομέα σε αναλογία με τη βιομηχανική-αγροτική παραγωγή και τις αναγκαίες υποδομές ενέργειας, μεταφορών, ύδρευσης, αποχέτευσης κ.λπ.
> Στην πλήρη-σταθερή εργασία των εργαζομένων του κλάδου, στη μέριμνα για την προστασία της υγείας και της ασφάλειάς τους.
> Στην ανάλογη ικανοποίηση των αναγκών της εκπαίδευσης και ειδίκευσης του εργατικού δυναμικού.

Διασφαλίζεται από τη λαϊκή εξουσία και οικονομία
Βέβαια, η καπιταλιστική ανάπτυξη του τουρισμού δεν μπορεί να καλύψει τους προαναφερόμενους στόχους. Αναγκαία προϋπόθεση είναι η ανατροπή του καπιταλισμού και η οικοδόμηση της λαϊκής εξουσίας ως αποτέλεσμα της ταξικής πάλης της εργατικής τάξης και της κοινωνικής της συμμαχίας με τα κατώτερα λαϊκά στρώματα της πόλης και της υπαίθρου. Μόνο αυτή η εξουσία μπορεί να εγγυηθεί τον κεντρικό σχεδιασμό της τουριστικής κοινωνικής δραστηριότητας ως αναπόσπαστο στοιχείο της λαϊκής οικονομίας που θα αναπτύσσει ισόμετρα κάθε αναγκαίο κλάδο της οικονομίας με κριτήριο την κάλυψη των ολοένα και διευρυνόμενων λαϊκών αναγκών.
Για να πετύχει τους στόχους της, η λαϊκή εξουσία θα πρέπει να μετατρέψει σε κοινωνική ιδιοκτησία όλες τις μεγάλες ξενοδοχειακές και τουριστικές εγκαταστάσεις, σε λαϊκή περιουσία τη γη, τα δάση και τις παραλίες, καταργώντας κάθε επιχειρηματική δραστηριότητα στη γη.
Οι φορείς οργάνωσης και διέυθυνσης της τουριστικής δραστηριότητας πρέπει να είναι οι κρατικές επιχειρήσεις, τα συνδικάτα των εργαζομένων και οι συνεταιρισμοί που θα υπάγονται σε έναν κεντρικό φορέα αρμόδιο για τον τουρισμό (εγχώριο και αλλοδαπό). Αυτός ο κεντρικός φορέας θα συνεργάζεται σε κεντρικό και περιφερειακό επίπεδο με όλους τους διοικητικούς και κοινωνικούς φορείς -συνδικάτα, εκπαιδευτικά ιδρύματα, κοινωνικές οργανώσεις κ.λπ.- για την καταγραφή, αξιολόγηση και ιεράρχηση των αναγκών της τουριστικής ανάπτυξης για τη διατίμηση και την κατανομή τους.

Είναι ζήτημα αντιιμπεριαλιστικής-αντιμονοπωλιακής συμμαχίας
Για να ανοίξει ο δρόμος για την προοπτική αυτή, αναγκαία είναι η συγκρότηση της αντιιμπεριαλιστικής, αντιμονοπωλιακής συσπείρωσης και συμμαχίας. Αυτή αφορά προφανώς τους εργαζομένους στους κλάδους τουρισμού και επισιτισμού αλλά και το σύνολο της εργατικής τάξης. Αφορά επίσης αυτούς που θίγονται άμεσα από τις συνέπειες του καπιταλιστικού δρόμου ανάπτυξης του τουρισμού (π.χ. αγρότες) αλλά και γενικά τα κατώτερα στρώματα της πόλης και της υπαίθρου που δυσκολεύονται χρόνο με το χρόνο όλο και περισσότερο να κάνουν τουρισμό. Αφορά επίσης ακόμα και ένα σημαντικό μέρος αυτοαπασχολούμενων στον κλάδο του τουρισμού που οδηγούνται σε αφανισμό.

Αμεσοι στόχοι πάλης μπροστά στην κρίση
Η ταξική πάλη πρέπει να δυναμώσει μπροστά στην οικονομική κρίση και την προσπάθεια του τουριστικού κεφαλαίου και των κομμάτων του να φορτώσουν τα βάρη της κρίσης στους εργαζομένους. Είναι πρώτης προτεραιότητας ζήτημα για τους εργαζομένους στον κλάδο να αναδειχθούν άμεσα οι εξής στόχοι πάλης:

1. Αντιμετώπιση των παραβιάσεων συλλογικών συμβάσεων, εντατικοποίησης, ανασφάλιστης δουλιάς. Τήρηση ωραρίων, αυξήσεις μισθών.
2. Λήψη άμεσων μέτρων στήριξης ανέργων και απολυμένων.
3. Λήψη μέτρων προστασίας γυναικών και νέων εργαζομένων στον κλάδο. Αντιμετώπιση ιδιαίτερων προβλημάτων υγείας, προληπτικοί έλεγχοι.
4. Οχι στη στυγνή εκμετάλλευση των νέων ιδιαίτερα των επαγγελματικών σχολών, σταθερό ωράριο με επαρκείς μισθούς και πλήρη ασφαλιστικά δικαιώματα.
5. Μέτρα για την προστασία των μεταναστών, διεκδίκηση εργασιακών σχέσεων αντίστοιχων με τις διεκδικήσεις των Ελλήνων συναδέλφων τους, όχι στην τρομοκράτηση των μεταναστών.
6. Προστασία ακτών και δασών.
7. Συντονισμός και κοινή δράση με τους αυτοαπασχολούμενους.
8. Διεκδίκηση του δικαιώματος για αναψυχή και διακοπές για όλους τους εργαζομένους μέσα από την εξασφάλιση της μηνιάτικης ετήσιας άδειας και του 14ου μισθού για τις διακοπές.
9. Διεκδίκηση του δικαιώματος για δωρεάν διακοπές για όλα τα παιδιά των εργαζομένων.
10. Διεκδίκηση του δικαιώματος για δωρεάν διακοπές για τους συνταξιούχους και τους φτωχούς αγρότες.
11. Διασφάλιση του δικαιώματος για ελεύθερη πρόσβαση στις ακτές.
12. Δημιουργία δημόσιων μεταλυκειακών επαγγελματικών σχολών για τα τουριστικά επαγγέλματα, κατάργηση των ιδιωτικών εκπαιδευτηρίων.

Ο τουρισμός στην ελλάδα σε αριθμούς

Σε όλο και λιγότερα χέρια
> Tο 55% του συνολικού κύκλου εργασιών του κλάδου απέσπασαν το 2006 oι μεγάλες και μεσαίες τουριστικές επιχειρήσεις (με πάνω από 9 εργαζομένους), ενώ ο αριθμός τους δεν ξεπερνά το 6% του συνόλου.
> 34 όμιλοι καλύπτουν το 23,7% του συνολικού κύκλου εργασιών του τουριστικού τομέα, έναντι του 10% το οποίο καλύπτουν 1.615 μικρές επιχειρήσεις, σύμφωνα με στοιχεία της ICAP.
> Κατά 75% αυξήθηκαν τα ξενοδοχεία πολυτελείας και τεσσάρων αστέρων την περίοδο 1996-2007, ενώ τα μικρά ξενοδοχεία χαμηλών κατηγοριών εμφάνισαν στασιμότητα, όπως φαίνεται και από τον πίνακα.

Και η Ελλάδα θέλει τους tour operators της
> Το 70% της συνολικής τουριστικής κίνησης στην Ευρώπη ελέγχουν οι τρεις μεγαλύτεροι tour operators στον κόσμο. Περίπου 2,5 εκατ. τουρίστες ήρθαν στην Ελλάδα το 2005 μέσω του μεγαλύτερου tour operator του κόσμου, της γερμανικής TUI. Αντιστοιχούν στο 19% όλων των Ευρωπαίων ή το 16% του συνόλου των τουριστών που επισκέφτηκαν την Ελλάδα!
> Μόνο το 10-20% των εξόδων που κάνουν οι ξένοι τουρίστες μένει στη ντόπια αγορά, σύμφωνα με στοιχεία των συλλόγων των ενοικιαζόμενων δωματίων, των επαγγελματιών και των βιοτεχνών, λόγω κυρίως των “all inclusive” ολοκληρωμένων πακέτων τουριστικών υπηρεσιών (στέγαση, σίτιση, διασκέδαση, αγορές) που κλείνουν οι tour operators με τα μεγάλα ξενοδοχεία.

Μπετό… τουριστικό
> Σχεδόν το 70% των νεόδμητων κτηρίων σε μερικά νησιά του Αιγαίου αφορούν τουριστικές επιχειρήσεις.
> 2 φορές μεγαλύτερη του μόνιμου πληθυσμού είναι η συνολική δυναμικότητα σε κλίνες σε κάποιες τουριστικές περιοχές.

Τουριστικές μάσες
> Σε 127 εκατομμύρια ευρώ ανήλθαν τα καθαρά κέρδη των 20 μεγαλύτερων ομίλων το 2007, υπερδιπλάσια σε σχέση με το 2006.
> Πάνω από 10 δισ. ευρώ υπολογίζεται πως είναι οι συνολικές ετήσιες εισπράξεις του τουριστικού κεφαλαίου.

Η καπιταλιστική κρίση, συνέχεια της καπιταλιστικής ανάπτυξης
> Ήδη από το 2008 οι αφίξεις στη χώρα μας μειώθηκαν κατά 3,2% και οι διανυκτερεύσεις κατά 3,5% σε σχέση με το 2007.
> Κατά 12-15% το 2009 και επιπλέον κατά 3-4% το 2010 αναμένεται να μειωθούν οι αφίξεις ξένων τουριστών, σύμφωνα με μελέτη της Eurobank.
> Το 185% της τρέχουσας ζήτησης προβλέπεται να φτάσει η προσφορά ξενοδοχειακών κλίνων στη χώρα μας το 2009.
> Περίπου 2 δισ. ευρώ θα φορτώσει στις πλάτες των εργαζομένων το τουριστικό κεφάλαιο, αφού τόσο εκτιμάται η απώλεια στις εισπράξεις του το 2009!

Ξενοδοχεία	1996	2007	μεταβολή
Πολυτελείας	62	199	αύξηση 221%
4 αστέρων	656	1048	αύξηση 60%
3 αστέρων	1362	1900	αύξηση 39%
2 αστέρων	3750	4403	αύξηση 17%
1 αστέρος	1642	1657	-
Σύνολο	7472	9207	αύξηση 23,2%

Ανάμεσα σε άλλα, ο πίνακας αποτυπώνει και την τάση του ελληνικού τουρισμού να προσανατολίζεται όλο και περισσότερο στην προσέλκυση τουριστών μεγάλων εισοδημάτων και δραστηριοτήτων μεγάλων επιχειρήσεων (πχ συνεδριακός τουρισμός), αντί να καλύπτει τις λαϊκές ανάγκες για αναψυχή και διασκέδαση.

Πηγές: Ριζοσπάστης, Ελευθεροτυπία, ΙΤΕΠ, ΥΠΕΧΩΔΕ

Αφιερώματα |  Αποστολή με email |  Εκτυπώσιμη μορφή

Προτείνετε το δημοσίευμα : Buzz : Cull : Baza : Bobit : Checkit : Digme : MindBlog : Shootme

Στήλες - Κατηγορίες: Αφιερώματα

Αφιερώματα

Αφιερώματα

Στήλες

Στήλες