Εφημερίδα “Οδηγητής”

Τουρισμός

Εργαζόμενοι στον τουρισμό
Τα προβλήματα δε γνωρίζουν “σεζόν”

Εδώ και αρκετά χρόνια η τουριστική ανάπτυξη παρουσιάζεται σχεδόν σαν τον από μηχανής θεό που θα δημιουργήσει νέες θέσεις εργασίας και θα παράγει εισόδημα για τους μικρομεσαίους. Είναι γεγονός ότι σε αυτό το διάστημα οι μεγάλοι μονοπωλιακοί όμιλοι στον κλάδο του τουρισμού με την αβάντα της πολιτικής της ΕΕ και των κομμάτων του ευρωμονοδρόμου είδαν τα θησαυροφυλάκιά τους να φουσκώνουν με εκατομμύρια ευρώ. Τι απέγιναν όμως οι υποσχέσεις σε ό,τι αφορά τους εργαζομένους; Και, ακόμα πιο σημαντικό, τι τους περιμένει τώρα που μπήκαμε σε περίοδο καπιταλιστικής κρίσης;
Εργαζόμενοι στο “λίγο απ’ όλα”
Στον κλάδο του τουρισμού συναντά κανείς εργαζομένους σε μια ευρεία γκάμα ειδικοτήτων: από σερβιτόρους και μπουφετζήδες μέχρι μάγειρες, καθαριστές, καμαριέρες, υπαλλήλους γραφείου κ.λπ. Κοινό στοιχείο όλων είναι η ολοένα εντεινόμενη εκμετάλλευση από την οποία το τουριστικό κεφάλαιο αντλεί γιγάντια υπερκέρδη. Η εποχικότητα είναι ένα βασικό πρόβλημα των εργαζομένων του κλάδου. Ο εργαζόμενος που είναι ολίγον αγρότης, ολίγον οικοδόμος, ολίγον σπουδαστής και το καλοκαίρι ολίγον σερβιτόρος είναι πλέον μια πραγματικότητα και μάλιστα με σαφείς αυξητικές τάσεις. Φυσικά, η καταστρατήγηση των εργασιακών δικαιωμάτων πάει σύννεφο ιδιαίτερα στους νέους σε ηλικία εργαζομένους. Μιλάμε για μαύρη εργασία, φυσικά ανασφάλιστη, με μεροκάματο πολύ κάτω από αυτό που ορίζουν οι συλλογικές συμβάσεις.

Σύνταξη σε μόλις… 45 χρονάκια!
Αλλά και για τους μόνιμους εργαζομένους που η εργασία τους σε τουριστικές επιχειρήσεις αποτελεί την κύρια πηγή του εισοδήματός τους η κατάσταση δεν είναι καλύτερη. Ο εποχικός χαρακτήρας της δουλιάς δυσκολεύει πάρα πολύ τη συγκέντρωση των απαραίτητων ενσήμων προκειμένου ο εργαζόμενος να θεμελιώσει συνταξιοδοτικό δικαίωμα. Την κατάσταση έκανε ακόμα πιο δύσκολη ο τελευταίος αντιασφαλιστικός νόμος που αύξησε σε 100 τα ένσημα που απαιτούνται ώστε ο εργαζόμενος να δικαιούται επίδομα ανεργίας από τον ΟΑΕΔ και υγειονομική περίθαλψη. Χιλιάδες είναι οι εργαζόμενοι που με αυτές τις προϋποθέσεις δεν πρόκειται να δουν τίποτα από τα δύο. Μια άλλη πρακτική που οι εργοδότες χρησιμοποιούν συχνά είναι να κολλάνε μόνο τα 100 απαραίτητα ένσημα παρ’ ότι ο εργαζόμενος κάνει περισσότερα μεροκάματα. Με αυτό το κόλπο ο εργοδότης γλιτώνει χρήμα ενώ η σύνταξη για τον εργαζόμενο γίνεται όνειρο θερινής νυκτός αφού για να συμπληρώσει τα 4.500 ένσημα που απαιτούνται για πλήρη σύνταξη θα χρειαστεί 45 χρόνια!

Ωράρια: τι μέρα έχουμε;
Την τουριστική σεζόν, που είναι και η περίοδος αιχμής, η εντατικοποίηση χτυπάει κόκκινο. Εργαζόμενοι μπορεί να κάνουν και ένα μήνα να δουν ρεπό, οι συχνά απλήρωτες υπερωρίες δίνουν και παίρνουν ενώ δε λείπουν και οι διπλοβάρδιες με τους εργαζομένους να χτυπάνε 12ωρα και 14ωρα στη δουλιά. Γνωρίζοντας αυτήν την κατάσταση η κυβέρνηση προχώρησε στη διάλυση των βαρέων και ανθυγιεινών πετώντας πολλές ειδικότητες εκτός και δυσχεραίνοντας την κατάσταση για όλους. Οι όροι εργασίας περιλαμβάνουν όλο το μπουκέτο των ελαστικών μορφών απασχόλησης και στις πιο ακραίες μορφές τους. Μιλάμε για τις συμβάσεις της μίας μέρας, γνωστές και ως “συμβάσεις έξτρα”. Την ίδια ώρα τα δουλεμπορικά «γραφεία ευρέσεως εργασίας» κάνουν χρυσές δουλιές προμηθεύοντας τα ξενοδοχεία με φτηνά εργατικά χέρια, συχνά μετανάστες.

Πρακτικές: Από μικρός μαθαίνεις στην εκμετάλλευση…
Ειδικό κεφάλαιο στην εκμετάλλευση αποτελούν οι σπουδαστές που κάνουν την πρακτική τους από ΙΕΚ και σχολές τουρισμού. Οι σχολάρχες μέσω γραφείων τουρισμού εφοδιάζουν κάθε τουριστική σεζόν τις τουριστικές μονάδες με άφθονο υλικό προς εκμετάλλευση. Οι αμοιβές των πρακτικάριων αγγίζουν ιλιγγιώδη ποσά της τάξης των… 400 ευρώ. Η ασφάλιση τους καλύπτει μόνο τον επαγγελματικό κίνδυνο, δηλαδή ο χρόνος της πρακτικής δεν θεωρείται συντάξιμος. Τα ωράρια ιδιαίτερα σε τουριστικά νησιά μπορεί να χτυπήσουν τα 15ωρα. Ακόμα και οι συνθήκες διαμονής των σπουδαστών θυμίζουν μεσαίωνα αφού συχνότατα κοιμούνται σε αποθήκες για να σερβίρουν την υπόλοιπη μέρα αυτούς που διαμένουν στις… σουίτες. Για να δικαιολογήσουν αυτή τη βάρβαρη εκμετάλλευση οι σχολάρχες ισχυρίζονται ότι το νόημα της πρακτικής δεν είναι να δουλέψεις αλλά να μάθεις (!). Ακόμα και αυτό όμως αποδεικνύεται μέγα ψέμα αφού όπως καταγγέλουν αυτοί που τα βιώνουν από πρώτο χέρι συχνά η “μάθηση” περιορίζεται στο σφουγγάρισμα και στο ξεφλούδισμα της πατάτας! Οι εργοδότες φυσικά έχουν πιάσει το νόημα γι’ αυτό κυνηγούν κατά προτίμηση πρακτικάριους τους οποίους μπορούν να εκμεταλλεύονται στυγνά και με το νόμο!

Από την πρώτη μέρα στο συνδικάτο!
Η καπιταλιστική οικονομική κρίση αγγίζει ήδη και θα πλήξει ακόμα εντονότερα τον τουρισμό. Ηδη τα νέα για απολύσεις, οι “δυσοίωνες προβλέψεις” διαδέχονται η μία την άλλη. Τα “αντι-κρισιακα” μέτρα δε που εξαγγέλθηκαν πρόσφατα θα ταΐσουν τους μεγαλοεπιχειρηματίες με εκατομμύρια ευρώ λειτουργώντας παράλληλα σαν μοχλός για την περαιτέρω επέκταση των ελαστικών μορφών εργασίας στον κλάδο. Οι εργαζόμενοι δεν είναι όμως καθόλου απροστάτευτοι! Εχουν στο πλευρό τους τα ταξικά συνδικάτα επισιτισμού-τουρισμού που συσπειρώνονται στο ΠΑΜΕ. Είναι πολλά τα παραδείγματα όπου τα ταξικά συνδικάτα (π.χ. Κέρκυρας, Αθήνας) πρωτοστάτησαν στην οργάνωση της πάλης των εργαζομένων και πέτυχαν την ανάκληση απολύσεων, την εφαρμογή των συλλογικών συμβάσεων κ.λπ. Οι εργαζόμενοι, εποχικοί ή μη, πρέπει από την πρώτη μέρα της δουλιάς τους να αναζητήσουν τις ταξικές δυνάμεις, να γραφτούν στο συνδικάτο τους και να δυναμώσουν την ταξική γραμμή μέσα στο εργατικό κίνημα. Είναι ο μόνος δρόμος για να αποκρούσουν την εργοδοτική επίθεση και να βγουν μπροστά για όσα σήμερα έχουν ανάγκη.

Ρόδος: «Δεν είναι ζωή αυτή!»
Από τους δημοφιλέστερους τουριστικούς προορισμούς η Ρόδος από τα πλέον χαρακτηριστικά παραδείγματα της εκμετάλλευσης που υφίστανται οι εργαζόμενοι στον τουρισμό. Γι’ αυτό ακριβώς το θέμα η οργάνωση της ΚΝΕ στο νησί μίλησε με τον Μιχάλη Τσουρούτη, νέο ξενοδοχοϋπάλληλο και μέλος της διοίκησης του συνδικάτου ξενοδοχοϋπαλλήλων Κέρκυρας.

“O”: Σου έχουν κάνει σύμβαση στο ξενοδοχείο και αν ναι τι είδους σύμβαση;
Μιχάλης Τσουρούτης: Ναι. Εργάζομαι στο ξενοδοχείο με βάση την τοπική συλλογική σύμβαση της Ρόδου, η οποία λέει 8ωρο-5ήμερο-40ωρο.

“O”: Ολοι οι εργαζόμενοι στο ξενοδοχείο που δουλεύεις, δουλεύουν με βάση αυτήν την τοπική συλλογική σύμβαση;
Μ.Τ.: Οχι. Με αφορμή την οικονομική κρίση η ιδιοκτησία του ξενοδοχείου προσπαθεί να διαμορφώσει διαφορετικές συνθήκες εργασίας, καταργώντας στην ουσία την τοπική συλλογική σύμβαση. Εφαρμόζουν ατομικές συμβάσεις 4ωρης απασχόλησης σε σερβιτόρους και γκρουμ αλλά και 4ήμερης απασχόλησης στις καμαριέρες.

“O”: Εσύ πώς και δε δουλεύεις 4ωρα;
Μ.Τ.: Λόγω της συνδικαλιστικής μου ιδιότητας αρνήθηκα να υπογράψω την 4ωρη σύμβαση, κάτι που δεν έκανε η πλειοψηφία των υπόλοιπων εργαζομένων. Υπήρχαν βέβαια αντιδράσεις και πιέσεις απ’ τη διεύθυνση του ξενοδοχείου για να δεχτώ τους νέους όρους εργασίας, που τελικά δεν κατάφερε να μου τους επιβάλλει.

“O”: Και για τι μισθό μιλάμε;
Μ.Τ.: Οι 8ωροι εργαζόμενοι που δουλεύουμε στο ξενοδοχείο πληρωνόμαστε με βάση το βασικό μισθό που ορίζει η τοπική συλλογική σύμβαση (925 ευρώ). Αντίθετα οι υπόλοιποι εργαζόμενοι παίρνουν γύρω στα 400 ευρώ, ανάλογα και με το πόσες μέρες θα δουλέψουν και ανάλογα τη βάρδια, πρωί ή βράδυ.

“O”: Ενσημα σας κολλάνε κανονικά;
Μ.Τ.: Δυστυχώς όχι σε όλους. Εμένα ευτυχώς ακόμα η ειδικότητα του επαγγέλματος μου (α’ σερβιτόρος) συμπεριλαμβάνεται στα βαρέα κι ανθυγιεινά και απαίτησα να μπαίνουν κανονικά.

“O”: Πόσα ρεπό παίρνετε;
Μ.Τ.: Δικαιούμαστε 2 ρεπό την εβδομάδα (8 ρεπό το μήνα) κανονικά. Αλλά ανάλογα τη δουλιά, μπορεί να πάρουμε από ένα έως καθόλου ρεπό μες στη βδομάδα και να μας τα δώσουν μαζεμένα.

“O”: Εφόσον είναι ένα εποχικό επάγγελμα, τους υπόλοιπους μήνες του χρόνου πώς τα βγάζετε πέρα; Εργάζεστε πουθενά;
Μ.Τ.: Κάποιοι μπαίνουμε στο ταμείο ανεργίας, όπου μας δίνουν ως επίδομα 460 ευρώ για 5 μήνες, διότι τα ένσημα που παίρνουμε είναι για 5μηνο επίδομα ανεργίας. Επειδή όμως από φέτος αυξήθηκαν τα ένσημα που πρέπει να έχεις για να βγεις στην 5μηνη ανεργία από 100 σε 120, υπάρχει σοβαρός κίνδυνος ένα μεγάλο ποσοστό των ξενοδοχοϋπάλληλων της Ρόδου να μην καταφέρει να πάρει το επίδομα 5μηνης ανεργίας και να αρκεστεί στο 3μηνο.

“O”: Ποιο θεωρείς ότι είναι το σοβαρότερο πρόβλημα στον κλάδο σου;
Μ.Τ.: Το βασικότερο είναι ότι δεν έχουμε όλοι οι ξενοδοχοϋπάλληλοι 8ωρη μόνιμη σταθερή δουλιά όλο το χρόνο. Ζούμε μες στην ανασφάλεια. Βιώνουμε μεγάλη εκμετάλλευση στον κλάδο μας. Μας απασχολούν μόνο όποτε μας χρειάζονται -την καλοκαιρινή σεζόν- και τον υπόλοιπο καιρό παίρνουμε ψίχουλα ως επίδομα ανεργίας. Εχουμε καταντήσει άνθρωποι-λάστιχα! Το χειμώνα καθόμαστε άνεργοι και το καλοκαίρι ξεπατωνόμαστε! Ε, δεν είναι ζωή αυτή!

Κρήτη: Ζουν το “μύθο” της εκμετάλλευσης
Για μία ακόμα χρονιά, η Κρήτη εκτός από δημοφιλής προορισμός για τους τουρίστες κατέχει και “περίοπτη” θέση στη σκληρή εκμετάλλευση των εργαζομένων στα ξενοδοχεία. Μιλήσαμε με τον Κώστα Βούβαρη, φοιτητή στη ΣΔΟ στο Ηράκλειο και εργαζόμενο τα τελευταία χρόνια σε ξενοδοχείο στο Λασίθι.

“O”: Κώστα, γιατί επέλεξες να δουλέψεις ως ξενοδοχοϋπάλληλος;
Κώστας Βούβαρης: Χρειαζόμουν έτσι κι αλλιώς τα χρήματα για να συνεχίσω να σπουδάζω εδώ αλλά και η περίοδος είναι καλή. Για ένα κομμάτι της σεζόν δεν έχουμε υποχρεώσεις στη σχολή. Επιπλέον, τα χρήματα είναι σχετικά καλά με άλλες δουλιές που έχω κάνει. Ως σερβιτόρος παίρνω κοντά 1.100€ το μήνα και κολλάω και ένσημα.

“O”: Σε τι ώρες εργασίας αντιστοιχούν τα χρήματα αυτά; Η σύμβασή που έχεις υπογράψει τηρείται;
Κ.Β.: Συνήθως δουλεύω γύρω στις 14 ώρες την ημέρα, 7 μέρες την εβδομάδα, την ώρα που η σύμβαση είναι για 8, και τις υπόλοιπες δεν τις πληρώνομαι κανονικά παρά μόνο μου πληρώνουν το μήνα κάποιες από τις ώρες ως υπερωρίες. Επειδή οι συμβάσεις είναι ατομικές είναι δύσκολο να συνεννοηθούμε μεταξύ μας για να διεκδικήσουμε τα δεδουλευμένα μας, αν και όλοι έχουν απλήρωτες ώρες εργασίας.

“O”: Τον υπόλοιπο καιρό πώς τα βγάζεις πέρα;
Κ.Β.: Η σύμβαση που υπογράφουμε ξεκινά Απρίλη και τελειώνει Σεπτέμβρη. Οι περισσότεροι συμπληρώνουν τα 150 ένσημα που χρειάζονται για να μπουν στο ταμείο ανεργίας για 6 μήνες. Το ταμείο σου δίνει περίπου το 1/5 του μισθού σου οπότε οι περισσότεροι ή δεν το επιλέγουν ή βρίσκουν συμπληρωματική εργασία, φυσικά ανασφάλιστοι. Εγώ για παράδειγμα συνήθως βρίσκω δουλιά στο επισιτισμό, σερβιτόρος ή ντελίβερι.

“O”: Η μείωση της τουριστικής κίνησης έχει επηρεάσει τους όρους με τους οποίους δουλεύατε μέχρι τώρα; Υπάρχουν για παράδειγμα περιπτώσεις που δεν τους ξαναπροσλαμβάνουν;
Κ.Β.: Οι μεγαλοξενοδόχοι αξιοποιούν την κρίση για να περάσουν την ελαστική απασχόληση από το παράθυρο. Οι περισσότεροι τώρα εφαρμόζουν την 3μερη ή 4μερη εργάσιμη εβδομάδα με τις υπόλοιπες μέρες ρεπό ή δουλιά όλες τις ημέρες αλλά για 4-5 ώρες κάτι που φυσικά έχει αντίκτυπο και στο μισθό και στα ένσημα. Επιπλέον από πέρυσι κιόλας έχουμε την εμπλοκή των γραφείων ευρέσεως εργασίας που φέρνουν εργαζομένους στα ξενοδοχεία, κύρια μετανάστες. Δουλεύουν όλη μέρα και τους πληρώνουν με μισθούς πρακτικής αφού έτσι τους δηλώνουν.

Αφιερώματα | Αποστολή με email | Εκτυπώσιμη μορφή

Προτείνετε το δημοσίευμα : Buzz : Cull : Baza : Bobit : Checkit : Digme : MindBlog : Shootme

Στήλες - Κατηγορίες: Αφιερώματα