Ο μύθος της «αειφόρου ανάπτυξης»
Η ΕΕ αποτελεί μια προωθημένη καπιταλιστική ένωση, μια μορφή συμμαχίας καπιταλιστικών κρατών για την ενίσχυση του ευρωπαϊκού κεφαλαίου στο διεθνή ανταγωνισμό, για την όξυνση της καπιταλιστικής εκμετάλλευσης και τη θωράκιση της δικτατορίας του κεφαλαίου απέναντι στο κομμουνιστικό κίνημα.
Οι εκπρόσωποι του κεφαλαίου και τα αστικά κόμματα στην Ελλάδα, όλα αυτά τα χρόνια καλλιεργούσαν το μύθο ότι η συμμετοχή της χώρας στην ΕΕ θα εξασφάλιζε στον εργαζόμενο λαό την αποφυγή των κρίσεων. Στην πραγματικότητα εξασφάλισε την κερδοφορία του κεφαλαίου. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1990 με την υπογραφή της συνθήκης του Μάαστριχτ, απαίτησαν τη συναίνεση σε μια σειρά γενικευμένες αναδιαρθρώσεις που στόχο είχαν τη μείωση της τιμής πώλησης της εργατικής δύναμης, το βάθεμα της καπιταλιστικής εκμετάλλευσης μέσα από την καθήλωση των μισθών, την ελαστικοποίηση των εργασιακών σχέσεων, τη φτηνότερη εργασία των μεταναστών και των γυναικών, την παραπέρα προώθηση της ιδιωτικοποίησης της κοινωνικής ασφάλισης, της παιδείας, της υγείας, την “απελευθέρωση” των αγορών κ.λπ. Ανάλογα μέτρα πάρθηκαν σε όλες τις καπιταλιστικές χώρες.
Η οικονομική κρίση ήρθε σε συνέχεια της καπιταλιστικής ανάπτυξης, ως αποτέλεσμα της υπερσυσσώρευσης κεφαλαίου. Τα κράτη μέλη της ΕΕ επεξεργάζονται και προωθούν τώρα μέτρα για τη διαχείριση της οικονομικής κρίσης προς όφελος του κεφαλαίου. Τα «μέτρα αντιμετώπισης των δημοσιονομικών ελλειμμάτων και χρεών», οι δείκτες της ΕΕ, το Σύμφωνο Σταθερότητας είναι εργαλεία για την ένταση της επίθεσης του κεφαλαίου ενάντια στην εργατική τάξη. Το κεφάλαιο επιχειρεί σε συνθήκες οικονομικής κρίσης να ρίξει απότομα την τιμή της εργατικής δύναμης: η όξυνση της επίθεσης σε βάρος της εργατικής τάξης δεν έχει απλά το χαρακτήρα της κλιμάκωσης από τη σκοπιά του κεφαλαίου, αλλά προωθείται σαν πελώριο κύμα μέτρων που ξεσπάει μέσα σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα. Τα κράτη-μέλη της και στις τελευταίες συνόδους κορυφής της ΕΕ συμφώνησαν σε μέτρα ενάντια στην εργατική τάξη που κινούνται σε αυτήν την κατεύθυνση.

Ο μύθος της «σύγκλισης» και της «κοινοτικής αλληλεγγύης»
Οι υποστηρικτές της ΕΕ, νεοφιλελεύθεροι, σοσιαλδημοκράτες αλλά και “νεοαριστεροί” ισχυρίζονταν ότι στα πλαίσια της ΕΕ μπορεί να επιτευχθεί «η σύγκλιση του επιπέδου οικονομικής ανάπτυξης των κρατών μελών» μέσω και της περίφημης «κοινοτικής αλληλεγγύης».
Κρύβουν ότι οι ενδοϊμπεριαλιστικές αντιθέσεις στο πλαίσιο της ΕΕ ποτέ δεν ξεπεράστηκαν και σε συνθήκες κρίσης οξύνονται παραπέρα. Η διαδικασία είναι σύνθετη. Οι εσωτερικές ενδοϊμπεριαλιστικές αντιθέσεις της ΕΕ διαπλέκονται με τις αντιθέσεις με άλλα ιμπεριαλιστικά κέντρα. Γι’ αυτό παρατηρούνται διαφοροποιήσεις μελών-κρατών της ΕΕ σε σχέση με τη στάση τους απέναντι σε άλλα ιμπεριαλιστικά κέντρα.
Η οικονομική κρίση που διανύουμε ήρθε να επιβεβαιώσει το συμπέρασμα που έβγαλε ο Λένιν σχεδόν έναν αιώνα πριν: «Στις συνθήκες του καπιταλισμού είναι αδύνατη μια ισόμετρη οικονομική ανάπτυξη των διάφορων οικονομιών και κρατών»(1).
Η οικονομική κρίση θα ενισχύσει την τάση ανακατάταξης στον παγκόσμιο συσχετισμό δυνάμεων ανάμεσα στις ισχυρές καπιταλιστικές χώρες και θα ενισχύσει έτσι τις ενδοϊμπεριαλιστικές αντιθέσεις τόσο ανάμεσα στην ΕΕ και τρίτες χώρες όσο και ανάμεσα στα κράτη-μέλη της ΕΕ.
Σε αυτές τις συνθήκες αναδεικνύεται ακόμα πιο καθαρά η αυταπάτη και το ψέμα της περίφημης «κοινοτικής αλληλεγγύης». Το ζητούμενο για κάθε καπιταλιστική χώρα είναι να βγει η ίδια με ενισχυμένες θέσεις μέσα από την οικονομική κρίση ή να διατηρήσει, να μη χάσει θέσεις που έχει κατακτήσει. Αλλά αυτός ο στόχος του κεφαλαίου αντιστρατεύεται τα συμφέροντα της εργατικής τάξης.

Ο μύθος της «δημοκρατικής Ευρώπης»
Η ΕΕ ως ιμπεριαλιστικός οργανισμός εξυπηρετεί τη θωράκιση της δικτατορίας των μονοπωλίων απέναντι στο εργατικό κίνημα. Γι’ αυτό και έχει διαμορφώσει εδώ και χρόνια ένα αντιδραστικό νομοθετικό πλαίσιο ενάντια στο εργατικό και λαϊκό κίνημα. Σε συνθήκες οικονομικής κρίσης, η ενίσχυση των μηχανισμών καταστολής των λαϊκών κινημάτων θα ενταθεί. Με πρόσχημα την “τρομοκρατία” ποινικοποιείται και διώκεται η ριζοσπαστική αγωνιστική δράση.
Σε αυτά τα πλαίσια η ΕΕ ενισχύει τον αντικομμουνισμό. Σε μια σειρά χώρες της ΕΕ απαγορεύεται και διώκεται η δράση κομμουνιστικών κομμάτων ή κομμουνιστικών νεολαιών (π.χ. Τσεχία, Βαλτικές χώρες). Πληθαίνουν οι προσπάθειες και οι πρωτοβουλίες από τα όργανα της ΕΕ για καταδίκη του κομμουνισμού, για εξίσωσή του με το φασισμό, στα πλαίσια της προσπάθειας να ξαναγραφτεί η ιστορία. Οι πρόσφατες πρωτοβουλίες της τσέχικης προεδρίας που κινούνται στην παραπάνω κατεύθυνση, εν μέσω οικονομικής κρίσης, δεν είναι τυχαίες. Δείχνουν τις γενικότερες ανησυχίες του κεφαλαίου για ενδεχόμενο αδυναμίας του να μπορέσει να ελέγξει τις πολιτικές εξελίξεις.

Ο μύθος της «άλλης Ευρώπης»
Η ΕΕ δεν αλλάζει προς όφελος των λαών. Είναι ένωση του κεφαλαίου. Αλλωστε οικοδομήθηκε από κοινού από τους νεοφιλελεύθερους, τους σοσιαλδημοκράτες και τους “νεοαριστερούς” ως τέτοια. Ο καπιταλισμός στηρίζεται στην εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο και δεν “εξανθρωπίζεται”. Η εναλλαγή στην κυβερνητική εξουσία των φιλελεύθερων με τα σοσιαλδημοκρατικά κόμματα παντού στην Ευρώπη έχει οδηγήσει σε μεγαλύτερη εκμετάλλευση και καταπίεση την εργατική τάξη και τα λαϊκά στρώματα. Οι κεντροαριστερές κυβερνήσεις συνεργασίας με τη συμμετοχή δυνάμεων του ονομαζόμενου “Κόμματος της Ευρωπαϊκής Αριστεράς”, στο οποίο συμμετέχει και ο ΣΥΝ, σε μια σειρά μεγάλες χώρες της ΕΕ, συνέχισαν την προώθηση των καπιταλιστικών ευρωενωσιακών μεταρρυθμίσεων σε όλους τους τομείς. Είναι κάλπικος και αποπροσανατολιστικός ο ισχυρισμός του ΣΥΝ/ΣΥΡΙΖΑ ότι η “λύση” στην καπιταλιστική κρίση μπορεί να είναι να «αλλάξει το σύμφωνο σταθερότητας» και να «ελεγχθεί η ευρωπαϊκή κεντρική τράπεζα μέσω μιας οικονομικής διακυβέρνησης». Αυτή η άποψη καλλιεργεί τη σύγχυση γιατί η κρίση δεν οφείλεται στο «νεοφιλελεύθερο μοντέλο διακυβέρνησης», ούτε σε πολιτικές επιλογές των κυβερνήσεων που δήθεν άφησαν «ανεξέλεγκτη την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα», αλλά οφείλεται στο ίδιο το καπιταλιστικό σύστημα που τα κόμματα του κεφαλαίου υπηρετούν. Ο καπιταλισμός δεν μπορεί να απαλλαγεί από τις εγγενείς αντιφάσεις του. Η ΕΕ δεν μπορεί να αλλάξει και να γίνει φιλολαϊκή. Μάλιστα σε συνθήκες οικονομικής κρίσης η ΕΕ γίνεται ακόμα πιο επιθετική ενάντια στα εργατικά-λαϊκά δικαιώματα.