Πάλη για τη γυναικεία ισοτιμία
Αναγκαία & επίκαιρη όσο ποτέ
«Η απελευθέρωση της γυναίκας από την ταξική εκμετάλλευση και τη διπλή καταπίεση μπορεί να πραγματοποιηθεί εφ’ όσον καταργηθεί η ατομική ιδιοκτησία στα μέσα παραγωγής, η εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο. Δηλαδή, εφ’ όσον ανατραπούν οι κοινωνικές-οικονομικές εκμεταλλευτικές σχέσεις, ως αποτέλεσμα συνειδητής δράσης τουλάχιστον της πρωτοπορίας της εργατικής τάξης, με τη μαζική μαχητική δράση της εργατικής τάξης και των συμμάχων της».
Απόσπασμα από τη Διάλεξη του ΠΓ της ΚΕ για το γυναικείο ζήτημα
(ΚΟΜΕΠ τεύχος 1/2006)
O αγώνας και η συζήτηση για την ισοτιμία και τη χειραφέτηση των γυναικών συνεχίζει να είναι επίκαιρη. Η ανισοτιμία όχι μόνο δεν έχει σταματήσει να υπάρχει όπως ισχυρίζονται κάποιοι, αλλά αντίθετα βαθαίνει και παίρνει νέες μορφές. Τιμώντας την 8η Μάρτη, διεθνή μέρα της γυναίκας, ο “Ο” παρουσιάζει μεγάλες στιγμές του γυναικείου κινήματος στο πλευρό του εργατικού κινήματος αλλά και τη δράση των γυναικών μέσα σε μεγάλους λαϊκούς αγώνες. Λαμπρές σελίδες της ιστορίας του τόπου μας που αποτελούν πολύτιμη παρακαταθήκη για τους αγώνες που έρχονται.
Κλάρα Τσέτκιν: η μεγάλη συνεπής επαναστάτρια
H Κλάρα Τσέτκιν γεννήθηκε στις 5 Ιούλη του 1857 στο Βίντεραου της Σαξωνίας. Ακολούθησε τα βήματα του πατέρα της σπουδάζοντας δασκάλα. Στο διδασκαλείο διευθύντρια ήταν μια από τις πιο γνωστές φεμινίστριες της εποχής εκείνης, η Αυγούστα Σμιθ, από την οποία επηρεάστηκε ιδεολογικοπολιτικά. Πιο σημαντική όμως ήταν η επίδραση που είχε το σοσιαλιστικό κίνημα στη Γερμανία και οι Ρώσοι πολιτικοί πρόσφυγες που γνώρισε στα φοιτητικά της χρόνια. Το 1881 γίνεται μέλος του τότε παράνομου γερμανικού σοσιαλδημοκρατικού κόμματος. Ενα χρόνο αργότερα αναγκάζεται να φύγει για την Ελβετία κι έπειτα φεύγει από ’κει για τη Γαλλία όπου περνά δύσκολα χρόνια η ίδια και η οικογένειά της. Η Κλάρα υποχρεώνεται να κουβαλά όλα τα οικογενειακά βάρη, μιας και ο άντρας της είχε προσβληθεί από ανίατη ασθένεια. Παρ’ όλες τις δυσκολίες ποτέ δεν έκανε πίσω από τα επαναστατικά της καθήκοντα ενώ πήρε μέρος και στο ιδρυτικό συνέδριο της Β’ Διεθνούς. Το 1890 επέστρεψε στη Γερμανία, όπου το σοσιαλδημοκρατικό κόμμα της ανέθεσε την ευθύνη για τη γυναικεία κομματική δουλιά, ενώ της εμπιστεύτηκε τη διεύθυνση της γυναικείας σοσιαλιστικής Επιθεώρησης “Die Gleichheit” (Η Ισότητα) που αυτοπροσδιοριζόταν ως «όργανο των συμφερόντων των εργατριών».
Η Κλάρα Τσέτκιν υπήρξε θερμή υποστηρίκτρια της μεγάλης Οκτωβριανής Επανάστασης και της Κομμουνιστικής Διεθνούς. Στο τρίτο συνέδριο της Κομιντέρν εκλέχτηκε μέλος του Προεδρείου της Εκτελεστικής Επιτροπής και καθοδηγούσε τη διεθνή γυναικεία γραμματεία της. Είχε γράψει αρκετά βιβλία και μπροσούρες, αλλά και πολλά άρθρα σε έντυπα του γερμανικού και διεθνούς επαναστατικού κινήματος.
Εφυγε από τη ζωή στις 20 Ιούνη του 1933 σε ηλικία 76 ετών. Ο “Ριζοσπάστης” (22/6/1933) τότε έγραφε: «Χωρίς υπερβολή -αναγγέλλοντας το θάνατό της- μπορούμε να πούμε πως πέθανε η μεγαλύτερη επαναστάτρια του αιώνα μας… Μονάχα εκείνοι που θα ασχοληθούν με την ιστορία της γερμανικής και παγκόσμιας επανάστασης του προλεταριάτου θα μπορέσουν να ‘χουν ακέρaια την εικόνα αυτής της κολοσσιαίας φυσιογνωμίας… Οι προλετάριοι όλου του κόσμου χάνουν στο πρόσωπο της Τσέτκιν έναν από τους πιο αντιπροσωπευτικούς καθοδηγητές του αγώνα τους».
Αυτή ήταν η μεγάλη επαναστάτρια Κλάρα Τσέτκιν που με τη ζωή και το έργο της πάντα θα παραδειγματίζει, θα διδάσκει και θα εμπνέει.
Μέρα δεμένη με την ιστορία του εργατικού κινήματος
Η διεθνής μέρα της γυναίκας έχει βαθιά τις ρίζες της στην ιστορία του εργατικού κινήματος. Στις 8 Μάρτη 1857 εργάτριες στα ραφτάδικα και στα υφαντουργεία στη Νέα Υόρκη ξεσηκώνονται, απεργούν, διαδηλώνουν. Ο αγώνας αυτός γίνεται στο πλαίσιο μεγάλων εργατικών αγώνων εκείνης της εποχής. Ζητούν ανθρώπινες συνθήκες δουλιάς και μείωση των ωρών εργασίας. Οι γυναίκες εκείνη την εποχή δουλεύουν στα εργοστάσια περίπου 16 ώρες τη μέρα, ενώ οι μισθοί είναι σημαντικά χαμηλότεροι από αυτούς των ανδρών. Ετσι, στα αιτήματα των εργατριών της Νέας Υόρκης συμπεριλαμβάνονται η μείωση των ωρών εργασίας στις 10 ώρες και η εξίσωση των μισθών ανδρών και γυναικών. Οι εργοστασιάρχες απαντούν με ομαδικές απολύσεις και τρομοκρατία. Παρ’ όλα αυτά οι διαδηλώσεις εκείνης της μέρας χαρακτηρίζονται από το μέγεθος και τη μαχητικότητά τους. Η αστυνομία, κατ’ εντολήν της κυβέρνησης και της εργοδοσίας, ματοκυλά τις διαδηλώσεις.
Το 1910 η Β’ διεθνής Συνδιάσκεψη των σοσιαλιστριών γυναικών που πραγματοποιήθηκε στην Κοπεγχάγη με πρωτοβουλία των πρωτοπόρων γυναικών, ύστερα από πρόταση της κομμουνίστριας Κλάρας Τσέτκιν καθιέρωσε τη μέρα της 8ης Μάρτη ως Διεθνή Μέρα της Γυναίκας κάτω από δυο βασικά συνθήματα: την πάλη για τα δικαιώματά της γυναίκας και την πάλη για ειρήνη. Αντίθετα λοιπόν μ’ αυτό που προσπαθούν να μας παρουσιάσουν, η διεθνής μέρα της γυναίκας είναι δεμένη με την ιστορία του εργατικού κινήματος.
Οι βάσεις για την οργάνωση των γυναικών
Το ΚΚΕ από τις προγραμματικές του αρχές δέχτηκε τις γυναίκες στις γραμμές του, παγίωσε «το δικαίωμα της ψηφοφορίας και της εκλογής στους άντρες και γυναίκες». Παράλληλα πρόβαλε ως στόχο πάλης την «πλήρη αστική, πολιτική, οικονομική εξίσωση των γυναικών προς τους άντρες. Κατάργηση όλων των νόμων, που περιορίζουν τα δικαιώματα της γυναίκας…». Ετσι με την ίδρυση του ΣΕΚΕ (έπειτα ΚΚΕ) μπήκαν οι βάσεις για τη γυναικεία οργάνωση, εμφανίστηκαν οι πρώτοι όμιλοι σοσιαλιστριών γυναικών με αιτήματα όπως οικονομική, πολιτική, κοινωνική ισοτιμία.
Στις εκλογές του Νοέμβρη του 1920 το νεαρό τότε κόμμα της εργατικής τάξης αναδεικνύει την ανάγκη η γυναίκα στην Ελλάδα να αποκτήσει πολιτικά δικαιώματα και η προεκλογική εξόρμηση των εργατών κι εργατριών γίνεται μεταξύ άλλων με το σύνθημα «σφυρί, δρεπάνι και ψήφο στο φουστάνι».
Αιτήματα των γυναικών της εργατικής τάξης γίνονται αιτήματα του εργατικού κινήματος, αναδεικνύεται η σύνδεση του αγώνα για την απελευθέρωση και χειραφέτηση της γυναίκας με την πάλη για την κοινωνική απελευθέρωση και χειραφέτηση της εργατικής τάξης.
Με την καθοδήγηση του ΚΚΕ γίνονται μεγάλες απεργιακές κινητοποιήσεις και διαδηλώσεις καπνεργατών και καπνεργατριών στην Καβάλα, στον Πειραιά, το Αγρίνιο και τη Θάσο. Το 1924 δολοφονείται η καπνεργάτρια της Καβάλας Μαρία Χουσιάδου. Στις απεργίες των εργατών το 1926, στις μαχητικές διαδηλώσεις πέφτει η καπνεργάτρια Βασιλική Γεωργαντίλη. Στα γεγονότα του Μάη του 1936 στη Θεσσαλονίκη δολοφονείται η εργάτρια Ασπασία Καρανικόλα. Οι εργάτριες και οι αγρότισσες πλάι στο εργατικό και αγροτικό κίνημα διεκδικούν την κατάργηση της νυχτερινής εργασίας, την ίδρυση γυναικολογικών τμημάτων στους δήμους και τις κοινότητες και πληρωμένη 100% άδεια πριν και μετά τον τοκετό.
Σύμβολα αυτοθυσίας και προσφοράς
Σταθμός στο ανέβασμα της κοινωνικής και πολιτικής συνείδησης των Ελληνίδων και στην ανάπτυξη του γυναικείου κινήματος ήταν ο εθνικοαπελευθερωτικός αγώνας του λαού μας, η περίοδος της Εθνικής Αντίστασης και έπειτα ο αγώνας του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας (ΔΣΕ). Για πρώτη φορά στην ιστορία της χώρας μας οι γυναίκες συμμετέχουν τόσο μαζικά στους αγώνες του λαού μας.
Στον παλλαϊκό συναγερμό που σάλπισε το ΕΑΜ ενάντια στον ξένο κατακτητή και τους ντόπιους συνεργάτες του, χιλιάδες γυναίκες συνέβαλαν με τη μαχητική τους παρουσία. Πήραν μέρος σε όλους τους τομείς του αγώνα ενώ στάθηκαν με περηφάνια στον ένοπλο και πολιτικό αγώνα. Η απόφαση της ολομέλειας της ΚΕ του ΚΚΕ τον Απρίλη του 1945 αναφέρει χαρακτηριστικά: «Ο μακροχρόνιος εθνικοαπελευθερωτικός αγώνας έβγαλε στο πολιτικό προσκήνιο, καινούριο προοδευτικό παράγοντα, τη μαζική πολιτική δράση της γυναίκας. Η συμμετοχή της γυναίκας σ’ όλες τις εκδηλώσεις του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα -απεργίες, συλλαλητήρια, σαμποτάζ, ανταρτοπόλεμος- ανέβασε σε ανώτερο βαθμό τη δραστηριότητα και τη μαχητικότητα του έθνους».
Στο τετράχρονο αγώνα του λαού μας οι γυναίκες έγραψαν λαμπρές σελίδες γεμάτες με θυσίες και ηρωισμό. Εργάτριες, αγρότισσες, νοικοκυρές, νέες κοπέλες, γυναίκες μεγαλύτερης ηλικίας, διανοούμενες, τα ‘δωσαν όλα στον αγώνα, ακόμα και τη ζωή τους. Οι γυναίκες της αντίστασης, απλές γυναίκες της καθημερινότητας, στάθηκαν θαρραλέες στις φυλακές, στο εκτελεστικό απόσπασμα, χωρίς φόβο μπροστά στο θάνατο, σαρώνοντας αντιλήψεις που έλεγαν πως η γυναίκα είναι κατώτερη απ’ τον άντρα.
Για πρώτη φορά στην ιστορία της χώρας μας, οι γυναίκες ψήφισαν το 1944 την περίοδο της Εθνικής Αντίστασης. Με διάταγμα της Πολιτικής Επιτροπής Εθνικής Απελευθέρωσης (ΠΕΕΑ), της λεγόμενης κυβέρνησης του βουνού, δόθηκε το δικαίωμα στις γυναίκες να εκλέγουν και να εκλέγονται στο Εθνικό Συμβούλιο αλλά και να συμμετέχουν στη διοίκηση των οργάνων της Αυτοδιοίκησης, να παίρνουν μέρος στη σύνθεση των δικαστηρίων ως ισότιμες με τους άντρες και ως δικαστές. Το διάταγμα ανέφερε χαρακτηριστικά: «οι γυναίκες της Ελλάδας πήραν ενεργό μέρος στον αγώνα εναντίον του φασισμού, κερδίζοντας μονάχες τους το δικαίωμα να έχουν γνώμη και να διαχειρίζονται τα κοινά».
Οι μαχήτριες του ΔΣΕ
Αργότερα στην κορυφαία στιγμή της ταξικής πάλης, οι γυναίκες έδωσαν και πάλι το παρόν. Στα μάχιμα τμήματα του λαϊκού στρατού έδρασαν πάνω από 8.000 γυναίκες, περίπου το 30% του συνόλου των μαχητών του. Οι γυναίκες αξιωματικοί και υπαξιωματικοί ξεπερνούσαν τις 700. Στη Σχολή Αξιωματικών φοίτησαν δεκάδες γυναίκες που επέστρεψαν στα τμήματα ως διμοιρίτισσες και πολιτικοί επίτροποι λόχων. Πολλές τιμήθηκαν με διακρίσεις ανδρείας. Αλλες γυναίκες δούλεψαν στα μετόπισθεν, έδωσαν καθημερινά το δικό τους αγώνα: με κίνδυνο της ζωής τους μετέφεραν πολεμοφόδια, τρόφιμα στους μαχητές του Γράμμου, έσωσαν χωριά από την πείνα, αλλά εξασφάλιζαν και το ψωμί του αντάρτη.
Μορφές γυναικείων οργανώσεων
Το πρώτο συνέδριο της Πανελλαδικής Ομοσπονδίας Γυναικών (ΠΟΓ) γίνεται το Μάη του 1946. Μάλιστα κατά τη διάρκεια των δυο χρόνων που λειτούργησε, συσπείρωσε 200.000 γυναίκες στις γραμμές της. Σ’ αυτό το διάστημα δραστηριοποιήθηκε για τη χειραφέτηση της γυναίκας και το δικαίωμα ψήφου. Υστερα από ειδικό διάταγμα διαλύθηκε και στις 25 Οκτώβρη του 1948 δημιουργήθηκε η Πανελλαδική Δημοκρατική Ενωση Γυναικών (ΠΔΕΓ) μετά από πλατιά σύσκεψη. Το Δεκέμβρη του 1948 αντιπροσωπεία της ΠΔΕΓ συμμετέχει στο 2ο Συνέδριο της Παγκόσμιας Δημοκρατικής Οργάνωσης Γυναικών (ΠΔΟΓ) όπου αντιπροσωπεύονταν 80.000.000 οργανωμένα μέλη σε όλο τον κόσμο!
Μετά την ήττα του ΔΣΕ, η ΠΔΕΓ συνέχισε τη δράση της στις σοσιαλιστικές χώρες, σε νέες πλέον συνθήκες, βοηθώντας στην οργάνωση της πολιτικής ζωής των πολιτικών προσφύγων. Στην Ελλάδα η αστική τάξη βάζει τα δυνατά της για να πάρει πίσω ότι δικαιώματα είχαν κερδίσει οι γυναίκες.
Παράλληλα, επειδή τη χρειάζεται στην παραγωγή την αναγκάζει να δουλέψει με τους χειρότερους όρους. Οι προσπάθειες για δημιουργία γυναικείων οργανώσεων δεν σταματούν. Ετσι το 1964 ιδρύεται η Πανελλαδική Ενωση Γυναικών (ΠΕΓ).
Το 1967 η χούντα απαγορεύει το συνδικαλισμό και τη δράση των μαζικών φορέων. Το ΚΚΕ μετά τη 12η Ολομέλεια (1948) δημιουργεί κομματικές οργανώσεις στην Ελλάδα, ενώ βάζει στα πρώτα καθήκοντα την ανάγκη ειδικής δουλιάς στις γυναίκες συμμετέχοντας στον αντιδικτατορικό αγώνα.
Μετά τη μεταπολίτευση οι κομμουνίστριες βοηθούν αποφασιστικά στην ίδρυση νέων οργανώσεων, συμμετέχουν στα συνδικάτα και στους ταξικούς αγώνες. Ετσι στις γειτονιές δημιουργούνται πυρήνες γυναικείων συλλόγων, ενώ μετά τα Παγκόσμιο Συνέδριο Γυναικών (Βερολίνο 1975) δημιουργούν τη συντονιστική επιτροπή τους. Τον Απρίλη του 1976 ιδρύεται η Ομοσπονδία Γυναικών Ελλάδας (ΟΓΕ). Από τότε μέχρι τις μέρες μας η ΟΓΕ αγωνίζεται σταθερά για τα δικαιώματα των γυναικών.
Μέρα αγώνα για τις γυναίκες της εργατικής τάξης
Η 8η Μάρτη λοιπόν δεν είναι μια “μέρα για τη γυναίκα” γενικά και αόριστα. Είναι μέρα τιμής κι αγώνα για τις γυναίκες της εργατικής τάξης. Βέβαια, γίνεται πολύ μεγάλη προσπάθεια από την αστική τάξη και τα κόμματα που εξυπηρετούν τα συμφέροντά της, να θαφτεί κάθε μήνυμα αντίστασης, να ξεχάσουμε ή να μη μάθουμε ποτέ για τον ηρωικό αγώνα των εργατριών στα ραφτάδικα της Νέας Υόρκης. Το μήνυμα αυτής της μέρας, δεν είναι το τρελό ξεφάντωμα γυναικοπαρέων στα μπουζούκια, με τους άντρες να πλένουν τα πιάτα… Οι νέες γυναίκες της εργατικής τάξης έχουν χρέος στον εαυτό τους και στην τάξη τους να δώσουν απάντηση με την ένταξή τους στο ριζοσπαστικό γυναικείο κίνημα, την ΟΓΕ και το ταξικό συνδικαλιστικό κίνημα, το ΠΑΜΕ. Η αποφασιστική συμμετοχή στην οργανωμένη πάλη θα δώσει απάντηση σε όσους ειδικά τώρα μπροστά στη κρίση καλούν πρώτα απ’ όλους τις νέες γυναίκες της εργατικής τάξης να σκύψουν ακόμα περισσότερο το κεφάλι.
«Για την πραγματική ισοτιμία…»
Την Κυριακή 8 Μάρτη θα πραγματοποιηθεί εκδήλωση στο “Συρμό”, στις 21.00 με αφορμή τη διεθνή μέρα της γυναίκας. Από τις εργάτριες της Νέας Υόρκης μέχρι σήμερα, ο αγώνας για την αληθινή χειραφέτηση της γυναίκας περνά μέσα από την ενίσχυση της ταξικής πάλης. Το πρόγραμμα της εκδήλωσης αναμένεται να είναι ιδιαίτερα πλούσιο με πολιτικά κείμενα, μαρτυρίες γυναικών αλλά και τραγούδια.
Αννα Ψυχογυιού
Περιεχόμενα | 
Αποστολή με email
| 
Εκτυπώσιμη μορφή
Προτείνετε το δημοσίευμα
: Buzz
: Cull
: Baza
: Bobit
: Checkit
: Digme
: MindBlog
: Shootme
Στήλες - Κατηγορίες: Νέες γυναίκες