Ιρλανδικό “όχι” στην “Ευρωσυνθήκη”
Αλλού το όνειρο (των λαών) κι αλλού το “θαύμα” (των καπιταλιστών)
Χρόνια τώρα Ευρωπαίοι αναλυτές, οικονομολόγοι και κυβερνήσεις ΝΔ – ΠΑΣΟΚ μας μιλάνε για το οικονομικό “θαύμα” της Ιρλανδίας που από ουραγός της ΕΟΚ έφτασε να γίνει μια από τις πιο “ανταγωνιστικές” οικονομίες της ΕΕ. Πώς όμως παρ’ όλα αυτά οι … “αχάριστοι” Ιρλανδοί έφτασαν στο σημείο να λένε “όχι” σ’ αυτά που τους προστάζει η ΕΕ; Μια πιο προσεχτική ματιά μπορεί να φωτίσει την κατάσταση και να δείξει τι κρύβεται πίσω από τη βιτρίνα του ιρλανδικού “θαύματος”.
Παράδεισος για το κεφάλαιο
Το “θαύμα” της Ιρλανδίας οφείλεται κυρίως στις αμερικάνικες και γιαπωνέζικες επενδύσεις στους επικερδείς κλάδους του φαρμάκου και των νέων τεχνολογιών, οι οποίες εγκαταστάθηκαν τη δεκαετία του 1990 στην Ιρλανδία μετά από μια σειρά αντιλαϊκών μεταρρυθμίσεων.
Πρώτο βήμα ήταν η μετατροπή της Ιρλανδίας σε “φορολογικό παράδεισο” για το κεφάλαιο, αφού η φορολογία για τα κέρδη των επιχειρήσεων κατέληξε να είναι το 2003 περίπου στο 12,5%. Δεύτερο βήμα αποτέλεσε η περικοπή των κρατικών δαπανών, καθώς και το ξεπούλημα των δημόσιων επιχειρήσεων.
Τρίτο και σημαντικότερο βήμα ήταν η προώθηση του “κοινωνικού εταιρισμού”, δηλαδή η –όπως θα λέγανε στην Ελλάδα- “κοινωνική συναίνεση” ανάμεσα στις συνδικαλιστικές ηγεσίες, το κράτος και τους εργοδότες. Τα αποτελέσματα αυτού του ξεπουλήματος αναμενόμενα: ελαστικοποίηση των εργασιακών σχέσεων, περιορισμένες μέχρι ανύπαρκτες αυξήσεις μισθών για τους εργαζομένους από τη μία και από την άλλη εκτόξευση των κερδών των επιχειρηματιών. Μέσα σ’ ένα τέτοιο “φιλικό περιβάλλον” ήταν λογικό η Ιρλανδία να αποτελέσει τη βάση οικονομικών κολοσσών (π.χ. Intel) για τις δραστηριότητές τους στην ΕΕ.
Η ευημερία των αριθμών
Αποτέλεσμα ήταν –όπως αναμενόταν- η αύξηση της κερδοφορίας των επιχειρήσεων. Πράγματι, οι αριθμοί ευημερούσαν στην Ιρλανδία. Το ΑΕΠ αυξανόταν χρόνο με το χρόνο, το κατά κεφαλήν εισόδημα κατάφερε να φτάσει και να ξεπεράσει τον κοινοτικό μέσο όρο. Βέβαια, μόνο ένα πολύ μικρό κομμάτι αυτής της κερδοφορίας έμενε εντός συνόρων. Το μεγαλύτερο επέστρεφε στην έδρα των πολυεθνικών. Γι’ αυτό μετά το 2001, οπότε και η βιομηχανία νέων τεχνολογιών στις ΗΠΑ παρουσίασε σημεία κάμψης, ο “τίγρης” άρχισε να παραπαίει με αποτέλεσμα η θέση των εργαζομένων να χειροτερεύει και η ανεργία να αυξάνεται. Η απάντηση σ’ αυτό από τις ιρλανδικές κυβερνήσεις ήταν περισσότερα αντεργατικά μέτρα.
Και η αλήθεια του λαού
Κι ενώ για κάποια χρόνια οι αριθμοί “ευημερούσαν”, η κατάσταση των Ιρλανδών εργαζομένων δεν βελτιωνόταν ουσιαστικά. Τα νούμερα της ανεργίας εμφανίζονταν μειωμένα, όμως αυτό οφειλόταν κυρίως σε ελαστικές μορφές εργασίας και μερική απασχόληση, η οποία εφαρμόζεται κατά κόρον σήμερα. Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat οι μερικά απασχολούμενοι (δηλαδή όσοι δουλεύουν έστω και 1 ώρα/ βδομάδα) το 2003 είχαν φτάσει στο 17% (βρισκόταν κάτω από το 8% στις αρχές της δεκαετίας του ‘80), ποσοστό που στις γυναίκες φτάνει το 33,1%. Ο πραγματικός μισθός μειωνόταν, αφού ο πληθωρισμός, αλλά και οι έμμεσοι φόροι που αυξήθηκαν για να καλύψουν την “τρύπα” που άφηνε η μικρή φορολογία των επιχειρήσεων ουσιαστικά εξανέμιζαν τις αυξήσεις των εργαζομένων. Ειδικά αν σκεφτεί ότι οι Ιρλανδοί εργαζόμενοι έφτασαν να… καταδικάζονται σε αυξήσεις του 1% με προγράμματα όπως το “Partnership 2000”!
Για “κοινωνικό κράτος”, ούτε λόγος φυσικά. Οι Ιρλανδία βρίσκεται μόνιμα στους “ουραγούς” της ΕΕ, όσον αφορά τις κοινωνικές δαπάνες ως ποσοστό του ΑΕΠ. Χαρακτηριστικό παράδειγμα που περιγράφει αυτήν την κατάσταση είναι η δημόσια υγεία. Πολλές φορές ιρλανδικές εφημερίδες ασχολούνται με τις “ουρές” στα δημόσια νοσοκομεία της χώρας, στα οποία ο χρόνος αναμονής για εξετάσεις (ακόμα και για κρίσιμες) μπορεί να φτάσει αρκετούς μήνες. Τέλος, δίπλα στην ευημερία των αριθμών του κεφαλαίου ευημερούν και οι αριθμοί της φτώχειας. Η Ιρλανδία είναι σήμερα ανάμεσα στις πρώτες χώρες όσον αφορά το ποσοστό του πληθυσμού που βρίσκεται κάτω από το όριο της φτώχιας, σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat (το 2006 μάλιστα, ισοφάρισε την… Ελλάδα με ποσοστό 21%).
“Βολικό” υπόδειγμα
Δεν είναι, λοιπόν, απορίας άξιο που και η αστική τάξη εδώ στην Ελλάδα και τα κόμματα που την εκφράζουν, δηλαδή η ΝΔ και το ΠΑΣΟΚ, κάνουν… κωλοτούμπες προκειμένου η Ελλάδα να βαδίσει την “ένδοξη” πεπατημένη της Ιρλανδίας. Βέβαια, στο λαό δεν λένε παρά μισές αλήθειες, δηλαδή αυτές που δείχνουν τα νούμερά τους, αυτά που ευνοούν το κεφάλαιο. Μιλάνε δηλαδή για «ανάπτυξη» ή «θέσεις απασχόλησης», δεν λένε όμως ούτε για τις μεγάλες κοινωνικές ανισότητες, ούτε για τα τσακισμένα εργασιακά δικαιώματα, ούτε απευθείας για το ξήλωμα του “κοινωνικού κράτους”.
Ο σημερινός υπουργός οικονομίας Γ. Αλογοσκούφης είχε δηλώσει: «Eνα μοντέλο που εγώ θεωρώ ότι είναι πολύ κατάλληλο για να το μελετήσει κάποιος στα ελληνικά πλαίσια, είναι αυτό της Ιρλανδίας. Βασίζεται στη χαμηλή φορολογία για τις επιχειρήσεις και τα φυσικά πρόσωπα, στη χαμηλή έμμεση φορολογία και στις χαμηλές δημόσιες δαπάνες. Και αυτό το υπόδειγμα, όμως, βασίζεται - και από αυτό μπορούμε να διδαχθούμε στην Ελλάδα - στην πολιτική συναίνεση. […] Η Ιρλανδία είναι κατάλληλο υπόδειγμα για την Ελλάδα.»1 Αυτό δείχνει κιόλας ποια είναι τα σημεία εκείνα που ενδιαφέρουν περισσότερο το κεφάλαιο και τα κόμματά του. Η μεγαλύτερη αύξηση των κερδών των καπιταλιστών, η “κοινωνική συναίνεση” στο τσάκισμα των εργασιακών δικαιωμάτων και η απεμπόλιση κάθε υποχρέωσης του κράτους προς το λαό. Σ’ αυτήν την προοπτική που μας ετοιμάζουν τα κόμματα του Ευρωμονόδρομου είτε με επικλήσεις «μοντέλων», είτε με την επιβολή «Ευρωσυνταγμάτων» που ψηφίζουν στη βουλή ΝΔ – ΠΑΣΟΚ και κουνάνε συγκαταβατικά το κεφάλι και βουλευτές του ΣΥΝ/ΣΥΡΙΖΑ, έρχεται η δικιά μας σειρά να πούμε «όχι».
1. Aπό την ομιλία του κ. Αλογοσκούφη στην εκδήλωση που διοργανώθηκε από το ΙΟΒΕ και το γραφείο του ΟΗΕ στην Ελλάδα στις 11 Απρίλη 2006
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ
με τον Gareth Murphy, γραμματέα του Κινήματος Νέων “Κόνολι” (CYM)
«Το “όχι” ήρθε απ’ όσους βιώνουν την αντιλαϊκή πολιτική της ΕΕ»
Στο δημοψήφισμα για την επικύρωση της Συνθήκης της Λισαβόνας από την Ιρλανδία (το μοναδικό που έγινε στην ΕΕ) στις 12 Ιούνη 2008, ο ιρλανδικός λαός την καταψήφισε. Αυτοί που μιλάνε για «δημοκρατία» στην ΕΕ και «σεβασμό στη λαϊκή ετυμηγορία», στριμωγμένοι από το ιρλανδικό αποτέλεσμα φρόντισαν να ρίξουν τη λάσπη τους ενάντια στον ιρλανδικό λαό και την ετυμηγορία του. Γι’ αυτά και για άλλα ζητήματα που απασχόλησαν τον ιρλανδικό λαό και νεολαία μας μίλησε ο γραμματέας του Κινήματος Νέων “Κόνολι” (Connolly Youth Movement - Νεολαία του ΚΚ Ιρλανδίας), σ. Gareth Murphy.
“Ο”: Πώς ήταν η επόμενη μέρα μετά το δημοψήφισμα; Τι σημασία είχε η νίκη του “όχι” για την εργατική τάξη και τη νεολαία της Ιρλανδίας;
Gareth Murphy: Η επιτυχία στο δημοψήφισμα ήταν μια μεγάλη ανταμοιβή για όλους εμάς που τελικά τα καταφέραμε, έχοντας αντιμετωπίσει μεγάλες πιέσεις και οικονομικές δυσκολίες. Αλλά πάνω απ’ όλα δείχνει το βαθύ δημοκρατικό αίσθημα των εργαζομένων και της νεολαίας σ’ αυτήν τη χώρα, το οποίο συνήθως “θάβουν” τα αστικά ΜΜΕ.
Είναι μια σημαντική νίκη, αφού όχι μόνο καθυστερεί τα σχέδια των μονοπωλίων για λίγο καιρό, αλλά και διαπαιδαγωγεί τον κόσμο με την αξία της πολιτικής δράσης, δίνει μαθήματα αλληλεγγύης και εμπνέει τις δημοκρατικές φωνές στη χώρα. Για τους νέους που συμμετείχαν σ’ αυτήν την εκστρατεία ήταν εμπειρία ενός αγώνα που έφερε αποτέλεσμα. Αλλά και στους νέους που δεν συμμετείχαν σ’ αυτήν την εκστρατεία τους έδωσε κουράγιο και τους “άνοιξε τα μάτια”. Για τους εργαζομένους, η νίκη του “όχι” απέδειξε ότι η “κοινωνική Ευρώπη” είναι ένας μύθος και κλόνισε την εμπιστοσύνη που μέχρι πρότινος έδειχναν σε σοσιαλδημοκρατικά κόμματα και συνδικαλιστικές ηγεσίες. Συνολικά, το αποτέλεσμα ενθαρρύνει μια πιο ριζοσπαστική αντιιμπεριαλιστική και δημοκρατική έκφραση των νέων ανθρώπων.
“Ο”: Μετά τη νίκη του “όχι” οι υποστηριχτές της “ευρωσυνθήκης” ισχυρίστηκαν ότι οι Ιρλανδοί απέρριψαν τη συνθήκη από συντηρητική σκοπιά. Ποια ήταν τα κριτήρια των Ιρλανδών ψηφοφόρων και ποια κοινωνικά στρώματα στήριξαν το “όχι”;
G.M.: Δεν φαίνεται αστείο που η πλευρά του “ναι” έρχεται και μας εξηγεί γιατί εμείς ψηφίσαμε “όχι”; Ανάλογα έλεγαν για τους Γάλλους και τους Ολλανδούς το 2005. Ούτε αυτά είναι η αλήθεια, όπως δεν είναι αλήθεια αυτά που λέγονται για τους Ιρλανδούς ψηφοφόρους. Οι φτωχοί ψαράδες και αγρότες, οι αυτοαπασχολούμενοι, οι εργάτες, οι εργαζόμενοι στις υπηρεσίες ψήφισαν “όχι”. Το “όχι” ήρθε απ’ αυτούς που τα τελευταία χρόνια ένιωσαν στο πετσί τους τις αρνητικές συνέπειες που είχαν οι πολιτικές της ΕΕ. Ακόμα, πολλοί φοιτητές, οι οποίοι δεν έχουν ακόμα μπει στην παραγωγή, ψήφισαν όχι στη βάση του δημοκρατικού ελλείμματος της ΕΕ. Η στρατιωτικοποίηση της ΕΕ υπήρξε άλλο ένα σημαντικό θέμα για τους νέους. Ο κόσμος βλέπει την Ευρώπη να μετατρέπεται σ’ ένα “υπερ-κράτος” και αυτό το απέρριψε. Η ιρλανδική ψήφος ήταν σε μεγάλο βαθμό αντιιμπεριαλιστική και δημοκρατική ψήφος.
“Ο”: Πώς βοήθησε την εκστρατεία υπέρ του “όχι” η διεθνής αλληλεγγύη και η υποστήριξη του λαϊκού κινήματος από τις άλλες χώρες;
G.M: Η διεθνής στήριξη της προσπάθειάς μας ήταν πολύ σημαντική. Ιδιαίτερα σημαντική ήταν η υποστήριξη από τους συντρόφους μας στην Ελλάδα, την ΚΝΕ και το ΚΚΕ, αλλά επιπλέον και από συνδικαλιστές στη Μεγάλη Βρετανία. Η διεθνής αλληλεγγύη μας έδωσε περισσότερη αξιοπιστία στα μάτια του ιρλανδικού λαού, αφού ψηφίζαμε όχι μόνο για τους εαυτούς μας, αλλά και για όλους τους λαούς και την εργατική τάξη της Ευρώπης που μας ζητούσε να ψηφίσουμε “όχι”.
“Ο”: Η Ιρλανδία αναφέρεται συχνά σαν φωτεινό παράδειγμα οικονομικής ανάπτυξης μέσα στην ΕΕ. Τι οφέλη είχαν οι Ιρλανδοί εργαζόμενοι από αυτήν την “οικονομική ανάπτυξη”; Κι αν πράγματι υπήρξαν οφέλη, τότε γιατί ο ιρλανδικός λαός καταψήφισε τόσο τη συνθήκη της Νίκαιας το 2001, όσο και αυτή την πρόσφατη συνθήκη της Λισαβόνας;
G.M.: Οι Ιρλανδοί πολιτικοί και τα ΜΜΕ συνήθως μας λένε ότι τα οφείλουμε όλα στην ΕΕ. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η οικονομία μας έχει αναπτυχθεί αρκετά τα τελευταία χρόνια, αλλά όχι χάρη στην ΕΕ, αλλά χάρη στις ΗΠΑ, την Ιαπωνία και τις επενδύσεις τους. Η Ιρλανδία είναι μια από τις χώρες με τις μεγαλύτερες κοινωνικές ανισότητες και προβλήματα. Σύστημα υγείας τύπου “απαρτχάιντ”, ναρκωτικά, γκετοποιημένες γειτονιές και αυξανόμενη εγκληματικότητα.
Η Ιρλανδία υπήρξε μοντέλο καπιταλιστικής ανάπτυξης, αφού επέτρεπε στο ντόπιο και ξένο κεφάλαιο να προσλαμβάνει φτηνό κι ευέλικτο εργατικό δυναμικό και ξεπουλούσε τις δημόσιες επιχειρήσεις. Ομως, οι εργαζόμενοι της Ιρλανδίας δεν είδαν κανένα σημαντικό όφελος. Για κάποιο καιρό δημιουργούνταν θέσεις εργασίας, ωστόσο ο πληθωρισμός εξαφάνιζε τις αυξήσεις, ενώ τώρα οι δουλιές όλο και λιγοστεύουν. Οι πλούσιοι σ’ αυτήν τη χώρα έγιναν πλουσιότεροι. Οι φτωχοί ξεζουμίστηκαν. Παρ’ όλα αυτά, τον τελευταίο καιρό εργαζόμενοι και συνδικάτα, ο ιρλανδικός λαός έχουν αρχίσει να συνειδητοποιούν τη φύση της ΕΕ.
“Ο”: Ποια είναι σήμερα η κατάσταση του ιρλανδικού λαϊκού και νεολαιϊστικου κινήματος και ποιος είναι ο ρόλος του CYM στο νεολαιίστικο κίνημα της Ιρλανδίας;
G.M.: Το CYM έπαιξε πολύ σημαντικό ρόλο στην πρόσφατη εκστρατεία κατά της “ευρωσυνθήκης” εξορμώντας μαζικά στον κόσμο, στους δρόμους, πόρτα – πόρτα. Επίσης, καταφέραμε να συμβάλλουμε στη συνεργασία κι άλλων προοδευτικών οργανώσεων νεολαίας και να διοργανώσουμε μαζί ένα συλλαλητήριο. Επιπλέον, οργανώσαμε και προεδρεύσαμε σε συναντήσεις του “Λαϊκού Κινήματος” - μιας πλατιάς αντιιμπεριαλιστικής δημοκρατικής οργάνωσης που δρα σ’ όλη την Ιρλανδία.
Ακόμη, το CYM μπορεί να περηφανεύεται για την επιβεβαίωση της ανάλυσης που έχει κάνει πάνω στον καπιταλισμό και τη θέση της Ιρλανδίας στο παγκόσμιο σύστημα. Αυτό καταφέραμε να το κάνουμε κατανοητό και σε άλλες οργανώσεις και να αποκτήσουμε μεγαλύτερη επιρροή. Θα συνεχίσουμε έτσι, όσο καλύτερα μπορούμε, για να δώσουμε έκφραση και δομή στο δημοκρατικό αίσθημα του ιρλανδικού λαού.
Ηλίας Μπαλτάς
Περιεχόμενα | 
Αποστολή με email
| 
Εκτυπώσιμη μορφή
Προτείνετε το δημοσίευμα
: Buzz
: Cull
: Baza
: Bobit
: Checkit
: Digme
: MindBlog
: Shootme
Στήλες - Κατηγορίες: Αφιερώματα, Διάφορα