Η δικτατορία του προλεταριάτου όργανο ταξικής πάλης
Η δικτατορία του προλεταριάτου είναι έκφραση των νέων μορφών της ταξικής πάλης του προλεταριάτου. Δικτατορία του προλεταριάτου θα πει συνέχιση της ταξικής πάλης του προλεταριάτου με νέες μορφές. Το κράτος δεν είναι παρά όργανο του προλεταριάτου στην ταξική του πάλη.
Το προλεταριάτο την κρατική εξουσία δεν την μοιράζεται με κανένα. Χρησιμοποιεί τη νέα προλεταριακή κρατική μηχανή, η οποία υψώνεται πάνω στα συντρίμμια της αστικής κρατικής μηχανής, για να καταστείλει αρχικά την αντίσταση των εκμεταλλευτών, οι οποίοι ύστερα από την ανατροπή τους οξύνουν και δυναμώνουν την πάλη τους ενάντια στο προλεταριάτο. Στην απεγνωσμένη αυτή πάλη αξιοποιούν μια σειρά πλεονεκτήματα που διαθέτουν ακόμα απέναντι στο προλεταριάτο όπως είναι οι τεράστιοι διεθνείς δεσμοί τους, η τέχνη της διοίκησης - διεύθυνσης που διαθέτουν. Η αστική τάξη αξιοποιεί στην πάλη της το γεγονός ότι ο καπιταλισμός αναστηλώνεται ή αναγεννιέται μέσα από τη μικρή εμπορευματική παραγωγή ή από τις εμπορευματοχρηματικές σχέσεις που η δικτατορία του προλεταριάτου δεν μπορεί να εξαλείψει πλήρως από την αρχή.
Το προλεταριάτο πρέπει να αγωνιστεί να εξασφαλίσει την προσέλκυση, την απόκτηση επιρροής στα υπόλοιπα ενδιάμεσα φτωχά στρώματα, να τα τραβήξει με το μέρος του. Στην περίοδο της δικτατορίας του προλεταριάτου έχει το πλεονέκτημα ότι κρατά στα χέρια του το κράτος, ένα όργανο χρήσιμο για την προσέλκυση, τον προσεταιρισμό, το στερέωμα της συμμαχίας με τα υπόλοιπα φτωχά λαϊκά στρώματα. Αυτό μπορεί να το κάνει το προλεταριάτο γιατί με το νέο μηχανισμό κρατικής εξουσίας, το νέο τύπο κρατικής εξουσίας, που η ιστορική εμπειρία ως τέτοιο ανέδειξε στη Ρωσία τα σοβιέτ, αποκτά ένα όργανο πάλης ενάντια στην αστική τάξη και υπέρ των μη προλεταριακών εργαζόμενων μαζών. Επίσης, το νικηφόρο προλεταριάτο ύστερα απ’ την κατάκτηση της εξουσίας μπορεί να πάρει μια σειρά επαναστατικά μέτρα με τα οποία να ικανοποιήσει ζωτικές οικονομικές ανάγκες των μη προλεταριακών εργαζόμενων μαζών.

Η δικτατορία του προλεταριάτου ως νέος τύπος κράτους. Τα Σοβιέτ
Οι αστοί σοσιαλδημοκράτες και φιλελεύθεροι και οι οπορτουνιστές που υπηρετούν την αστική τάξη κρύβουν την πραγματική φύση της αστικής κοινοβουλευτικής δημοκρατίας ως δικτατορίας της αστικής τάξης. Προβάλλουν μια σειρά από παμπάλαια παραμύθια που εξωραΐζουν τον αστικό κοινοβουλευτισμό και την αστική δημοκρατία ως «ναό της ελευθερίας», της «ισότητας των πολιτών», της «δημοκρατίας».
Για μια πραγματική διεύρυνση ή ανάπτυξη της δημοκρατίας προς όφελος των εκμεταλλευόμενων εργαζόμενων μαζών απαιτείται συντριβή της αστικής δημοκρατίας, γιατί όρος για τη δημιουργία της προλεταριακής δημοκρατίας είναι το τσάκισμα της δικτατορίας της αστικής τάξης, το τσάκισμα του αστικού κράτους.
Η Οκτωβριανή Επανάσταση ανέδειξε ένα νέο τύπο κράτους, το οποίο είναι με νέο τρόπο δικτατορικό ενάντια στην αστική τάξη και με νέο τρόπο δημοκρατικό για τους προλετάριους και τις εργαζόμενες μάζες. Τα σοβιέτ ως μορφή της προλεταριακής δικτατορίας είναι ανώτερος τύπος δημοκρατίας.
Στα σοβιέτ ως πυρήνες μαζικής, καθολικής οργάνωσης και επαναστατικής δράσης της εργατικής τάξης οι Μπολσεβίκοι είδαν τα νέα όργανα της κρατικής εξουσίας. Η σοβιετική οργάνωση του κράτους, για πρώτη φορά στην ιστορία, έκανε την καθολική οργάνωση του προλεταριάτου μόνιμη και απαραίτητη βάση του κρατικού μηχανισμού. Ετσι, εξασφαλίστηκε η πραγματική συμμετοχή στη διακυβέρνηση του κράτους της τεράστιας πλειοψηφίας των εργαζομένων, σε αντίθεση με τις αστικές κοινοβουλευτικές δημοκρατίες όπου η διακυβέρνηση βρίσκεται στα χέρια των εκπροσώπων της αστικής τάξης. Η πραγματοποίηση της δικτατορίας του προλεταριάτου προϋποθέτει τον καθοδηγητικό ρόλο και την αποφασιστική συμβολή του κόμματος.
Στη σοβιετική οργάνωση του κράτους το προλεταριάτο εκλέγει και επιβλέπει τους αντιπροσώπους του, οι οποίοι λογοδοτούν και είναι ανακλητοί.
Χάρη στη σοβιετική οργάνωση του κράτους σαρώνεται ο παλιός αστικός μηχανισμός, τα προνόμια του πλούτου, η υπαλληλοκρατία, η αστική εκπαίδευση κτλ.
Ο Λένιν έλεγε: «Η προλεταριακή δημοκρατία είναι ένα εκατομμύριο φορές πιο δημοκρατική από κάθε αστική δημοκρατία. Η σοβιετική εξουσία είναι ένα εκατομμύριο φορές πιο δημοκρατική από την πιο δημοκρατική αστική δημοκρατία».
Είναι χαρακτηριστικό ότι οι κλασικοί προσδιόριζαν τη δικτατορία του προλεταριάτου και ως μισο-κράτος, όχι καθεαυτό-κράτος, κράτος-κομμούνα κλπ. Αυτές οι διατυπώσεις πέρα από τα άλλα στα οποία αναφέρονται, αναφέρονται επίσης και στο γεγονός ότι η δικτατορία του προλεταριάτου είναι κράτος, αλλά παρ’ όλα αυτά στηρίζεται άμεσα στην οργάνωση, συμμετοχή, κινητοποίηση των εργαζόμενων μαζών.
                
Τα καθήκοντα της δικτατορίας του προλεταριάτου
Η δικτατορία του προλεταριάτου δεν έχει μόνο ως ιδιαίτερη λειτουργία την κατασταλτική, τη συντριβή δηλαδή της αντίστασης των εκμεταλλευτών, την υπεράσπιση και περιφρούρηση των νέων σχέσεων παραγωγής, από τις προσπάθειες παλινόρθωσης του καπιταλισμού. Το σοσιαλιστικό κράτος επίσης έχει ως ιδιαίτερο καθήκον του να οικοδομεί τις νέες σχέσεις παραγωγής. Εχει λοιπόν και μια ιδιαίτερη “δημιουργική” λειτουργία.  Η προλεταριακή κρατική εξουσία πρέπει να οργανώσει έναν ανώτερο τύπο κοινωνικής εργασίας, να οργανώσει σε κομμουνιστική βάση την παραγωγή, να καταργήσει την ατομική ιδιοκτησία στα μέσα παραγωγής και να τα μετατρέψει σε κοινωνική ιδιοκτησία, να σχεδιάσει σε πανεθνική κλίμακα την παραγωγή κατανέμοντας το εργατικό δυναμικό και τα μέσα παραγωγής ανάμεσα στους διάφορους κλάδους της οικονομίας, να κατανέμει όλο και μεγαλύτερο μέρος του κοινωνικού προϊόντος με βάση τις ανάγκες.
Στο βαθμό που θα οργανώνεται όλη η κοινωνική παραγωγή σε κομμουνιστική βάση, θα εξαλείφονται τα στοιχεία του παλιού. Είναι κατανοητό ότι για την ανάπτυξη και εμβάθυνση των κομμουνιστικών σχέσεων απαιτούνται μεγάλα βήματα στην ανάπτυξη της κοινωνικής παραγωγικής δύναμης της εργασίας. Το παλιό ποτέ δεν θα φύγει από το προσκήνιο της ιστορίας χωρίς πάλη, άρα κάθε βήμα στην εμβάθυνση-ανάπτυξη των κομμουνιστικών σχέσεων παραγωγής, κάθε βήμα στην οικοδόμηση του σοσιαλισμού-κομμουνισμού συνεπάγεται όξυνση της ταξικής πάλης.
Η ανάπτυξη, εμβάθυνση, επέκταση των νέων κομμουνιστικών σχέσεων παραγωγής και η αντιστοίχησή τους με την ανάπτυξη των παραγωγικών δυνάμεων, δεν μπορεί να γίνεται αυθόρμητα, αλλά συνειδητά. Χρειάζεται η γνώση των νόμων κίνησης της ιστορικής εξέλιξης, άρα απαιτείται η θεωρητική επάρκεια και η πολιτική ικανότητα του Κομμουνιστικού Κόμματος για την καθοδήγηση της οικοδόμησης.
Η δικτατορία του προλεταριάτου διατηρείται μέχρι την ολοκληρωτική κατάργηση των τάξεων. Η ιστορική εμπειρία επιβεβαίωσε τη λενινιστική θέση ότι αυτό είναι έργο μακρόχρονο. Το πέρασμα στον ολοκληρωμένο κομμουνισμό, στην αταξική κοινωνία οδηγεί στην απονέκρωση του κράτους της δικτατορίας του προλεταριάτου.
Η ολοκληρωτική κυριαρχία των κομμουνιστικών σχέσεων παραγωγής προϋποθέτει την επικράτησή τους σε παγκόσμιο επίπεδο.
Η απονέκρωση του κράτους δεν σημαίνει ότι η κομμουνιστική κοινωνία θα είναι ανοργάνωτη αλλά ότι σύμφωνα και με τα λόγια του Ενγκελς θα γίνει «πέρασμα απ’ την πολιτική διακυβέρνηση των ανθρώπων στην διαχείριση των πραγμάτων και τη διεύθυνση των παραγωγικών λειτουργιών».

Προτάσεις
Β. Ι. Λένιν: Κράτος και Επανάσταση
εκδόσεις Σύγχρονη Εποχή
Στο κλασικό αυτό έργο παρουσιάζεται η διδασκαλία του μαρξισμού για το κράτος και τα καθήκοντα του προλεταριάτου στην επανάσταση. 
Θέματα που αφορούν το κράτος, την επανάσταση, την πείρα από την Παρισινή Κομμούνα κ.α. απασχολούν το Λένιν στο «Κράτος και Επανάσταση».
 Σε περίοδο παρανομίας ο Β. Ι. Λένιν έγραψε ένα βιβλίο που έμεινε κλασικό, πάντα επίκαιρο και χρήσιμο στον κομμουνιστή, στον εργαζόμενο που αγωνίζεται για να απαλειφθεί οριστικά η εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο.
Βρείτε το και ηλεκτρονικά στο www.1917.gr

Β. Ι. Λένιν: Η Προλεταριακή επανάσταση και ο αποστάτης Κάουτσκι
εκδόσεις Σύγχρονη Εποχή
Ο Κάουτσκι, οπορτουνιστής ηγέτης της Β’ Διεθνούς, ήταν φανατικός εχθρός της Οκτωβριανής Επανάστασης και της Σοβιετικής Εξουσίας ακριβώς επειδή στην εποχή του ιμπεριαλισμού, εποχή της σοσιαλιστικής επανάστασης αρνιόταν το κύριο σε κάθε επανάσταση που ήταν ο χαρακτήρας της εξουσίας, ο χαρακτήρας του κράτους. Ακριβώς σ’ αυτό το ζήτημα ο Β. Ι. Λένιν απάντησε με την μπροσούρα του «Η προλεταριακή επανάσταση και ο αποστάτης Κάουτσκι».
Ο Λένιν με γλαφυρό τρόπο γκρεμίζει τα επιχειρήματα του Κάουσκι που διαστρεβλώνει τον μαρξισμό «Στην ουσία το βασικό θεωρητικό λάθος του Κάουτσκι στην μπροσούρα του για τη δικτατορία του προλεταριάτου, βρίσκεται ακριβώς στις οπορτουνιστικές διαστρεβλώσεις της διδασκαλίας του Μαρξ για το κράτος».
Εργο εξαιρετικά επίκαιρο και ευκολοδιάβαστο.

Β. Ι. Λένιν, «O καινούργιος τύπος κράτους που αναπτύσσεται στην επανάστασή μας»
http://www.1917.gr/2007/11/o.html

Ι. Β. Στάλιν, «Το Κόμμα και η εργατική τάξη στο σύστημα της δικτατορίας του προλεταριάτου»
http://www.1917.gr/2008/01/blog-post_4141.html

Β. Ι. Λένιν, «Θέσεις και εισήγηση για την αστική δημοκρατία και τη δικτατορία του προλεταριάτου»
ΚΟΜΕΠ τ. 6/1999 και στο www.kke.gr

Μορφές
Τζερζίνσκι Φέλιξ Εντμούντοβιτς (1887-1926)

Ο Ε. Φ. Τζερζίνσκι πήρε ενεργό μέρος στο πολωνικό και ρωσικό επαναστατικό κίνημα. Στη δράση του ξεχωρίζουν οι πολλές αποδράσεις του.
Το 1895 γίνεται μέλος της Λετονικής σοσιαλδημοκρατικής οργάνωσης στη Βίλνα. Το 1897 εκδίδει στα πολωνικά την παράνομη εφημερίδα ÒΕργάτης του ΚόβνοÓ, και την ίδια χρονιά συλλαμβάνεται για πρώτη φορά. Το 1899 δραπετεύει. Επιστρέφοντας στην Πολωνία, συμμετέχει στην ανασυγκρότηση της σοσιαλδημοκρατικής οργάνωσης στη Βαρσοβία, που είχε διαλυθεί από την αστυνομία. Το 1900 συλλαμβάνεται ξανά και το 1902 δραπετεύει. Τον επόμενο χρόνο εκλέγεται στη διοίκηση της σοσιαλδημοκρατικής οργάνωσης Πολωνίας και Λετονίας.
Παίρνει ενεργά μέρος στα επαναστατικά γεγονότα του Φλεβάρη του 1905. Το 1906 συλλαμβάνεται και ενώ είναι στη φυλακή εκλέγεται στην ΚΕ του ΣΔΕΚΡ. Το 1909 εξορίζεται στη Σιβηρία απ’ όπου δραπετεύει στο εξωτερικό. Επιστρέφει αργότερα στην Πολωνία και ξανασυλλαμβάνεται. Απελευθερώνεται με την Επανάσταση του Φλεβάρη του ‘17.
Παραμονές της Οκτωβριανής επανάστασης, εκλέχτηκε στο Στρατιωτικό-Επαναστατικό κέντρο που καθοδηγούσε την ένοπλη εξέγερση στην Πετρούπολη. Μετά τη νίκη, ανέλαβε πρόεδρος της Πανρωσικής Εκτακτης Επιτροπής (ΠΕΕ). Ηταν επικεφαλής της ΤΣΕΚΑ (Μυστική Αστυνομία) που ως έργο είχε την αποκάλυψη και τη συντριβή αντισοβιετικών συνωμοσιών στα πρώτα χρόνια της Επανάστασης.
Στη διάρκεια του εμφυλίου διορίστηκε αρχηγός των μετόπισθεν στο νοτιο-δυτικό μέτωπο μετά την επίθεση της Πολωνίας ενάντια στην ΕΣΣΔ.
Το 1921 ανέλαβε πρόεδρος της Επιτροπής για τη βελτίωση της ζωής των παιδιών στην Πανρωσική Κεντρική Εκτελεστική Επιτροπή (στην οποία συμμετείχε από το ‘17). Η Επιτροπή ανέπτυξε πλούσια δράση για τη σωτηρία εκατομμυρίων παιδιών από την πείνα και τις επιδημίες. Την ίδια χρονιά διορίστηκε Λαϊκός επίτροπος συγκοινωνιών ενώ παρέμενε πρόεδρος της ΠΕΕ και Λαϊκός επίτροπος εσωτερικών.
Το 1924 εκλέχτηκε αναπληρωματικό μέλος του ΠΓ της ΚΕ του ΠΚΚ (Μπολσεβίκοι). Πέθανε το 1926.